De gasprijs deze winter valt een stuk hoger uit dan vorig jaar. Op de Europese gasbeurs steeg de prijs half oktober naar het hoogste niveau in bijna vier jaar, terwijl de gasvoorraden in Europa lager zijn dan normaal voor deze tijd van het jaar. Het stookseizoen begint dus met dure inkoop en weinig buffer.
Wat betekent dat voor jouw energierekening? Dat hangt vooral af van je contract en van hoe koud het wordt. Hieronder lees je wat er speelt, wat je kunt verwachten en wat je nu zelf kunt doen.
Kort samengevat
- De Europese groothandelsprijs voor gas (TTF) ging op 13 oktober boven de 87 euro per megawattuur, het hoogste niveau in bijna vier jaar.
- Gas voor de wintermaanden kost op de beurs rond de 85 euro per MWh, bijna drie keer zoveel als een jaar eerder.
- Nederland haalde het verlaagde vuldoel van 64 procent voor de gasopslag, maar de voorraad is laag vergeleken met eerdere jaren.
- Heb je een variabel of dynamisch contract, dan merk je de stijging het eerst. Een lopend vast contract beschermt je tot de einddatum.
- Huishoudens met een laag inkomen en hoge energiekosten kunnen vanaf 4 januari steun aanvragen bij het Noodfonds Energie.
Gasprijs deze winter: wat is er aan de hand?
De TTF, de Europese referentieprijs voor gas die in Amsterdam wordt verhandeld, ging op 13 oktober boven de 87 euro per megawattuur (MWh). Dat is het hoogste niveau in bijna vier jaar. Begin dit jaar lag de prijs nog rond de 30 euro. Eind september stond de teller op ongeveer 72 euro, op 12 oktober op ruim 83 euro.
Ook de vooruitzichten zijn niet gunstig. Gas voor levering van november tot en met maart werd half oktober verhandeld rond de 85 euro per MWh, bijna drie keer zoveel als een jaar eerder.
Waarom gas zo duur is
- Conflict in het Midden-Oosten: de Straat van Hormuz, waar normaal een groot deel van het vloeibaar gemaakte aardgas (lng) uit Qatar doorheen gaat, is grotendeels geblokkeerd. De lng-aanvoer uit Qatar ligt volgens de VRT ongeveer 75 procent lager dan voor het conflict.
- Minder gas uit Noorwegen: door een storing bij het Noorse gasveld Ormen Lange komt er tot 1 februari 2027 dagelijks bijna 9 miljoen kubieke meter minder gas naar Europa.
- Lage voorraden: handelaren wachtten deze zomer met inkopen omdat ze dachten dat de prijzen zouden dalen. Daardoor moet er nu duur worden bijgekocht.
Hoe vol is de gasopslag?
Het kabinet verlaagde op 11 september het verplichte vuldoel voor de Nederlandse gasopslag van 74 naar 64 procent, op verzoek van de Europese Commissie. Dat moest voorkomen dat landen elkaar opjagen bij het inkopen van gas. Volgens de Rijksoverheid komt 64 procent neer op ongeveer 93 terawattuur, terwijl een gemiddelde winter zo’n 70 terawattuur uit de opslag vraagt. Het verlaagde doel werd op 13 oktober gehaald. Omdat marktpartijen achterbleven, vult staatsbedrijf EBN een deel van de opslag in opdracht van de overheid.
In heel Europa was de opslag begin oktober voor 73 procent gevuld, tegen bijna 83 procent een jaar eerder. De Europese netbeheerders (ENTSOG) concluderen in hun wintervooruitzicht dat het gasnet een normale winter aankan. Bij een koude winter met extra verstoringen in de aanvoer zou het verbruik in Europa volgens hun rekenscenario tot 15 procent omlaag moeten. Dat is een scenario, geen voorspelling. Klimaatminister Van Veldhoven zei eerder in de Tweede Kamer dat er deze winter geen kachel uitgaat door gasgebrek. Het grootste risico voor huishoudens is dus de prijs, niet een tekort.
Wat betekent dit voor je energierekening?
Een vuistregel: elke 10 euro per MWh die de beursprijs stijgt, maakt een kubieke meter gas inclusief btw ongeveer 12 cent duurder. Bij een verbruik van 1.000 m³ per jaar is dat zo’n 120 euro, als leveranciers de stijging volledig doorberekenen.
In de tarieven is dat al te zien. Een vast jaarcontract kost volgens vergelijkingssites nu gemiddeld zo’n 1,75 tot 1,80 euro per m³ gas, tegen ongeveer 1,20 euro eind januari. Bij 1.000 m³ scheelt dat meer dan 500 euro per jaar. Per 1 oktober verhoogden ook de meeste grote leveranciers hun variabele gastarief. Het CBS meldde dat energie (inclusief autobrandstof) in september 14 procent duurder was dan een jaar eerder.
Hoe snel je het merkt, hangt af van je contract:
| Type contract | Wanneer merk je de hogere gasprijs? | Waar moet je op letten? |
|---|---|---|
| Vast contract (lopend) | Pas als het contract afloopt | Check de einddatum en vergelijk ruim op tijd een nieuw aanbod |
| Vast contract (nieuw) | Direct in het tarief dat je nu vastlegt | Vergelijk het totale jaarbedrag inclusief welkomstkorting |
| Variabel contract | Bij de volgende tariefaanpassing, minimaal 30 dagen vooraf aangekondigd | Houd berichten van je leverancier in de gaten en pas je termijnbedrag aan |
| Dynamisch contract | Vrijwel meteen, de prijs volgt de beurs | Koude dagen met hoge beursprijzen tikken direct door |
Let wel: tarieven veranderen op dit moment soms per week, en verschillen tussen leveranciers lopen op tot enkele honderden euro’s per jaar. Bekijk de actuele prijzen in onze categorie energiecontracten of bij een onafhankelijke vergelijker voordat je iets beslist.
Wat kun je nu doen?
- Zoek de einddatum van je contract op. Heb je nog een goedkoop vast contract, dan heb je weinig reden om nu over te stappen. Loopt het binnenkort af, vergelijk dan op tijd.
- Twijfel je over vastzetten? Niemand weet hoe de gasprijs zich ontwikkelt. Een vast contract geeft zekerheid over je maandbedrag, maar je profiteert niet als de prijs daalt. Een variabel of dynamisch contract gaat mee omlaag, maar ook omhoog.
- Pas je termijnbedrag aan. Een te laag voorschot betekent een flinke naheffing bij de jaarafrekening. Reken met de huidige tarieven.
- Zet de thermostaat een graad lager. Volgens Milieu Centraal scheelt elke graad gemiddeld zo’n 6 procent gas. Meer praktische ideeën vind je in onze tips om energie te besparen.
- Pak tocht en kieren aan. Tochtstrips, radiatorfolie en een dichte brievenbus zijn goedkoop en werken direct.
Steun bij een laag inkomen
Huishoudens met een laag of middeninkomen en hoge energiekosten kunnen van 4 januari tot en met 7 mei 2027 een aanvraag doen bij het Noodfonds Energie. Contact opnemen kan vanaf 1 december. Het fonds is bedoeld voor wie een bruto inkomen tot 130 procent van het sociaal minimum heeft en minstens 8 procent daarvan aan energie kwijt is, of een inkomen tussen 130 en 200 procent van het sociaal minimum en minstens 10 procent energiekosten. De steun bedraagt de helft van wat je boven die grens betaalt, met een minimum van 120 en een maximum van 1.800 euro. Volgens de Rijksoverheid sluit het loket dit keer niet als het budget op is. Ook je gemeente kan hulp bieden, bijvoorbeeld met een energiecoach of kleine isolatiemaatregelen.
Veelgestelde vragen
Wordt de gasprijs deze winter nog hoger?
Dat valt niet te voorspellen. Een zachte winter en meer lng-aanvoer kunnen de prijs drukken. Een koude winter of nieuwe verstoringen in het Midden-Oosten kunnen hem verder opdrijven. De termijnprijzen op de beurs rekenen voorlopig met een hoge prijs tot en met maart.
Komt er een prijsplafond zoals in 2023?
Er is op dit moment geen prijsplafond aangekondigd. Wel is er het Noodfonds Energie voor huishoudens met een laag inkomen en hoge energiekosten.
Moet ik bang zijn dat het gas opraakt?
Volgens het kabinet en de Europese netbeheerders is er genoeg gas voor een gemiddelde winter. Nederland krijgt ook gas via pijpleidingen uit Noorwegen en via lng-terminals. Alleen bij een zeer koude winter met verstoorde aanvoer kan het krap worden.
Hoeveel vooraf moet mijn leverancier een tariefwijziging melden?
Een energieleverancier moet een wijziging van je tarief minstens 30 dagen van tevoren aankondigen. Bij een vast contract mag de prijs tijdens de looptijd niet veranderen.
Bronnen
- VRT NWS: Gasprijs breekt nieuw record (13 oktober)
- Selectra: Gasprijs stijgt in oktober
- Keuze.nl: Zo vol is de gasopslag nu
- Keuze.nl: Vaste gasprijs en tarieven per leverancier
- Rijksoverheid: Nederland verlaagt vuldoel wintervoorraad gas
- S&P Global: ENTSOG winter outlook
- Tweede Kamer: Vragenuur over de gasvoorraad
- CBS: Inflatie stijgt naar 3,4 procent in september
- Rijksoverheid: Noodfonds Energie gaat open
- ACM: 30-dagentermijn bij tariefwijzigingen
- Welingelichte Kringen: Verwarming een graad lager (besparing volgens Milieu Centraal)
