Wil je voedselverspilling tegengaan, dan valt er thuis veel te winnen. Volgens de meest recente meting van het Voedingscentrum gooit een Nederlander gemiddeld 25,5 kilo vast voedsel per jaar weg. Dat is ongeveer 100 euro per persoon, geld dat letterlijk in de groenbak verdwijnt.
Het goede nieuws: de meeste verspilling ontstaat door kleine gewoontes die je makkelijk aanpast. In dit artikel lees je wat de cijfers zeggen, hoe het zit met THT en TGT, en krijg je 15 concrete tips om minder eten weg te gooien.
Kort samengevat
- Een Nederlander gooit gemiddeld 25,5 kilo vast voedsel per jaar weg, ongeveer 7% van wat je koopt.
- Brood, groente en fruit staan bovenaan de lijst van weggegooid eten.
- THT (ten minste houdbaar tot) is een kwaliteitsdatum: kijk, ruik en proef. TGT (te gebruiken tot) is een veiligheidsdatum: daarna niet meer eten.
- Zet je koelkast op 4 °C, eet restjes uit de koelkast binnen twee dagen op of vries ze in.
- Verspild voedsel kost per persoon zo’n 58 kilo CO2-equivalent per jaar.
Hoeveel eten gooien we weg?
Het Voedingscentrum meet regelmatig hoeveel voedsel huishoudens weggooien. Uit de meting over 2025 blijkt dat het gemiddelde op 25,5 kilo vast voedsel per persoon per jaar ligt. Dranken, zoals melk en koffie die je door de gootsteen spoelt, tellen daar niet mee. In 2015 was het nog ongeveer 36 kilo, dus er is vooruitgang. Toch is het doel nog niet in zicht: Nederland wil de verspilling bij consumenten en supermarkten in 2030 halveren ten opzichte van 2015. Dat komt neer op ongeveer 18 kilo per persoon.
Deze productgroepen belanden het vaakst in de afvalbak:
| Productgroep | Weggegooid per persoon per jaar |
|---|---|
| Brood | 4,3 kg |
| Groente | 3,6 kg |
| Fruit | 3,5 kg |
| Aardappelproducten | 1,9 kg |
| Zuivel | 1,9 kg |
Bron: factsheet Voedselverspilling bij consumenten 2026, Voedingscentrum.
Waarom voedselverspilling tegengaan goed is voor het klimaat
Voor elk product dat je weggooit zijn land, water, energie en transport gebruikt. Volgens het Voedingscentrum veroorzaakt het voedsel dat een gemiddelde Nederlander thuis verspilt zo’n 58 kilo CO2-equivalent per jaar, plus 51 vierkante meter landgebruik. Over de hele keten, van boer tot bord, gaat het in Nederland om ongeveer 1,6 miljard kilo verspild voedsel en circa 1 miljard kilo CO2-equivalent. Consumenten zijn verantwoordelijk voor 37% van die verspilling.
Niet elk product weegt even zwaar. Vlees en vleeswaren zijn goed voor ongeveer een derde van de broeikasgasuitstoot van verspild voedsel, terwijl ze qua gewicht maar een klein deel uitmaken. Een weggegooide gehaktbal telt dus zwaarder mee dan een appel. Wereldwijd hangt 8 tot 10% van de uitstoot van broeikasgassen samen met voedselverspilling. Wil je ook op je menu besparen, lees dan meer in onze rubriek vegan en vegetarisch eten.
THT en TGT: het verschil
Minder dan de helft van de Nederlanders kent het verschil tussen de twee houdbaarheidsdatums, meldde de NOS bij de start van een campagne tegen verspilling. Daardoor belandt veel eten onnodig in de afvalbak.
| THT: ten minste houdbaar tot | TGT: te gebruiken tot | |
|---|---|---|
| Wat betekent het? | Tot deze datum is de kwaliteit gegarandeerd | Tot en met deze datum is het product veilig |
| Na de datum | Vaak nog prima: kijk, ruik en proef | Niet meer eten, kans op voedselvergiftiging |
| Voorbeelden | Pasta, rijst, koekjes, harde kaas, yoghurt, sauzen | Vers vlees, kip, vis, vleeswaren, maaltijdsalades |
Zwanger, ouder, jong kind of verminderde weerstand? Dan raadt het Voedingscentrum aan om bederfelijke producten zoals vleeswaren altijd vóór de datum te eten.
15 tips om voedselverspilling tegen te gaan
Algemene tips voor minder afval in huis vind je in ons artikel met zero waste tips. Hieronder gaan we dieper in op eten: van boodschappen doen tot restjes verwerken.
- Kijk eerst in je koelkast, dan pas in de folder. Maak een foto van je koelkast en voorraadkast voordat je boodschappen doet. In de winkel zie je dan meteen dat je nog een halve zak wortels en twee potten tomatensaus hebt.
- Plan je maaltijden voor een paar dagen. Je hoeft geen strak weekmenu te maken. Drie of vier vaste avonden plannen is al genoeg. Houd één avond vrij voor restjes of een spontane afspraak.
- Koop losse groente in plaats van grootverpakkingen. Een zak met zes paprika’s lijkt voordelig, maar niet als er twee wegrotten. Losse groente of een kleinere verpakking past vaak beter bij een klein huishouden.
- Gebruik de hoeveelheidsregel bij het koken. Weeg droge rijst en pasta af in plaats van te schatten. Een veelgebruikte vuistregel is ongeveer 75 tot 100 gram droge pasta per volwassene. Zo kook je niet standaard voor een extra persoon.
- Zet je koelkast op 4 °C. Bij die temperatuur groeien bacteriën en schimmels nauwelijks. De standen op de knop zeggen weinig: een losse koelkastthermometer van een paar euro laat zien hoe koud het echt is. Volgens het Voedingscentrum staat ongeveer een op de vier koelkasten te warm.
- Ruim je koelkast slim in. Zet nieuwe producten achteraan en oudere vooraan, zodat je pakt wat het eerst op moet. Rauw vlees en vis horen onderin, waar het meestal het koudst is. Zo voorkom je ook dat sap op andere producten druppelt.
- Bewaar niet alles in de koelkast. Brood wordt in de koelkast juist sneller oudbakken. Aardappelen en uien bewaar je liefst donker en koel, maar niet in de koelkast. Bananen en tomaten behouden hun smaak beter buiten de koeling.
- Vries brood in plakken in. Brood is de grootste verspiller. Bewaar wat je die dag niet eet in de vriezer en haal alleen de sneetjes eruit die je nodig hebt. Een bevroren boterham kun je direct in de broodrooster doen.
- Behandel THT als advies, TGT als grens. Is de THT-datum verstreken? Kijk, ruik en proef voordat je iets weggooit. Bij een TGT-datum gooi je het product na die dag wel weg, of je vriest het op tijd in.
- Vries op tijd in. Vers vlees, vis of brood dat je niet op tijd opmaakt, kun je kort na aankoop invriezen. Zo verleng je de houdbaarheid, ook voorbij de TGT-datum, mits je het invriest vóór die datum. Ontdooi het daarna in de koelkast.
- Koel restjes snel af. Zet restjes binnen twee uur afgedekt in de koelkast. Snel afkoelen gaat makkelijker als je de pan even in koud water zet en af en toe roert.
- Schrijf de datum op je bakjes. Een stukje schilderstape met de datum voorkomt de vraag hoe oud die bak soep eigenlijk is. Restjes uit de koelkast eet je binnen twee dagen op. In de vriezer blijven ze ongeveer drie maanden goed.
- Plan een restjesavond. Maak van één avond per week een vaste restjesavond. Halve groenten gaan in een omelet, roerbakschotel of soep, en losse restjes rijst worden nasi of een rijstsalade.
- Gebruik schillen en stelen. Broccolistronk, bloemkoolblad en de groene kant van prei zijn prima eetbaar. Snijd ze klein en bak ze mee. Groenteschillen kun je in een zak in de vriezer verzamelen en later uitkoken tot bouillon.
- Maak kleinere porties en schep later bij. Wat in de pan blijft, kun je bewaren. Wat op het bord blijft liggen, gaat meestal weg. Schep daarom eerst een kleine portie op, vooral bij kinderen.
Wat als het toch over de datum is?
Twijfel je over een product met een THT-datum, gebruik dan je zintuigen. Ziet het er normaal uit, ruikt het goed en smaakt het zoals verwacht, dan kun je het meestal gewoon eten. Droge producten zoals pasta, rijst en meel blijven vaak maanden na de datum goed als de verpakking dicht en droog is gebleven. Zout, suiker en azijn bederven eigenlijk niet. Bij schimmel op zachte producten zoals brood, yoghurt of jam gooi je het hele product weg, omdat schimmeldraden verder reiken dan je ziet.
Op steeds meer verpakkingen staat naast de THT-datum een symbool met de tekst “kijk, ruik, proef”. Fabrikanten en supermarkten zijn daarmee in 2024 begonnen om duidelijker te maken dat zulke producten na de datum vaak nog goed zijn.
Veelgestelde vragen
Hoeveel geld bespaar je als je minder eten weggooit?
Gemiddeld gooit een Nederlander ongeveer 100 euro aan voedsel per jaar weg. Voor een gezin van vier is dat zo’n 400 euro. Halveer je de verspilling, dan houd je dus een paar honderd euro per jaar over.
Mag je ontdooid eten opnieuw invriezen?
Rauw vlees of vis die ontdooid is, kun je beter niet opnieuw rauw invriezen. Verwerk het in een gerecht, verhit het goed en vries dat gerecht dan eventueel in. Opgewarmde restjes die overblijven gooi je weg, adviseert het Voedingscentrum.
Hoe lang zijn restjes goed in de koelkast?
Eet restjes uit de koelkast binnen twee dagen op en bewaar ze bij 4 °C in een afgesloten bakje. Weet je nu al dat je het niet redt, vries ze dan meteen in.
Welk eten gooien Nederlanders het meest weg?
Brood staat bovenaan met 4,3 kilo per persoon per jaar, gevolgd door groente en fruit. Daarna volgen aardappelproducten en zuivel. Meer ideeën voor een afvalarm huishouden vind je in de categorie zero waste.
Bronnen
- Voedingscentrum: factsheet Voedselverspilling bij consumenten 2026
- Voedingscentrum: Alles over de houdbaarheidsdatum
- Voedingscentrum: 5x kliekjes
- Voedingscentrum: Tips tegen een voedselvergiftiging
- NOS: Kijk, ruik en proef voor je voedsel weggooit (2024)
- Hart van Nederland: Voedselverspilling daalt, toch 100 euro per persoon weggegooid
