Zonnepanelen

Zelf zonnepanelen plaatsen: wat mag en wat kost het?

Zelf zonnepanelen plaatsen scheelt arbeidskosten, maar niet alles mag je zelf doen. Dit zijn de regels, risico's en kosten op een rij.

Groennieuws Redactie 8 min leestijd

Een complete set zonnepanelen laten installeren kost al snel een paar duizend euro, en een deel daarvan is arbeid. Daarom denken steeds meer klussers erover om zelf zonnepanelen te plaatsen. Dat kan, als je handig bent en goed weet waar de grenzen liggen.

Hieronder lees je wat je zelf mag doen, wat je aan een vakman overlaat, hoe montage op een schuin dak werkt en wat je regelt voor btw, verzekering en aanmelding.

Kort samengevat

  • Zelf zonnepanelen plaatsen mag, maar laat het aansluiten van de omvormer op een eigen groep in de meterkast over aan een erkend installateur.
  • Ook als je zelf monteert, betaal je 0% btw op panelen en omvormer zolang ze op of bij je woning komen. Dakversteviging of een nieuwe groepenkast vallen onder 21%.
  • Je bespaart vooral op arbeid: grofweg een paar honderd tot ongeveer duizend euro bij een gemiddelde set. Daar staan risico’s tegenover voor je veiligheid, garantie en verzekering.
  • Na plaatsing meld je de installatie aan op Energieleveren.nl en geef je hem door aan je energieleverancier.
  • Stekkerpanelen voor het balkon zijn een eenvoudiger alternatief, met maximaal 800 watt per groep.

Zelf zonnepanelen plaatsen: wat mag wel en wat niet?

Er is in Nederland geen wet die een particulier verbiedt om zelf panelen op het eigen dak te leggen. Het werk valt uiteen in twee delen, en die zijn niet even geschikt voor doe-het-zelvers:

  • Mechanisch werk: dakhaken en rails monteren, panelen erop leggen en de kabels naar de omvormer leiden. Dit kun je als ervaren klusser zelf doen.
  • Elektrisch werk: de omvormer aansluiten op de meterkast. Milieu Centraal stelt dat de omvormer altijd op een aparte groep moet worden aangesloten. Laat dit doen door een erkend installateur die volgens de installatienorm NEN 1010 werkt.

Een vergunning heb je meestal niet nodig. Volgens de Rijksoverheid is het plaatsen vergunningvrij in de meeste gevallen, mits de panelen op een schuin dak dezelfde hellingshoek hebben als het dak. Woon je in een monument of beschermd stads- of dorpsgezicht, of wijkt je plan af, check dan het Omgevingsloket of vraag het na bij je gemeente. Huurders en appartementseigenaren hebben daarnaast toestemming nodig van de verhuurder of de VvE.

Veiligheid: werken op hoogte en gelijkspanning

De grootste risico’s bij zelf monteren zijn vallen en elektriciteit. Een paneel weegt ongeveer 20 tot 25 kilo en vangt veel wind. Werk daarom nooit alleen en nooit bij wind of regen. Gebruik een steiger of dakladder met goede verankering en, als je geen steiger hebt, valbeveiliging met een harnas.

Panelen leveren stroom zodra er licht op valt, ook als ze nog niet zijn aangesloten. In een serieschakeling op een stringomvormer loopt de gelijkspanning op tot honderden volts. Een slecht vastgeklikte connector kan een vonkboog geven die niet vanzelf dooft, en dat is een bekende oorzaak van brand. Gebruik daarom alleen passende stekkers van hetzelfde type, krimp ze met het juiste gereedschap en sluit de strings pas aan als alles klaar is. Wie twijfelt over het verschil tussen een string- en micro-omvormer, leest meer in ons artikel over de omvormer van zonnepanelen.

Zo verloopt de montage op een schuin dak

Op een pannendak is de werkwijze in grote lijnen steeds hetzelfde. Volg altijd de handleiding van je montagesysteem: afstanden en aantallen haken verschillen per systeem.

  1. Inmeten en plannen. Bepaal waar de panelen komen, houd afstand van de dakrand en de nok, en kijk of het dak het extra gewicht kan dragen. Twijfel je over de constructie, laat dan een vakman meekijken.
  2. Dakhaken plaatsen. Haal pannen weg, schroef de haken vast op de sporen of op extra onderlatten en leg de pannen terug. Soms moet je een pan uitslijpen zodat hij goed blijft liggen.
  3. Rails monteren. Bevestig de aluminium montagerails horizontaal op de haken en lijn ze goed uit.
  4. Panelen leggen en klemmen. Zet de panelen vast met eind- en middenklemmen en het voorgeschreven aanhaalmoment.
  5. Bekabelen. Verbind de panelen volgens het schema, leid de kabels droog en zonder scherpe randen naar binnen en vergeet de aarding van de rails niet als de handleiding daarom vraagt.
  6. Omvormer ophangen. Kies een koele, droge en geventileerde plek, bijvoorbeeld op zolder.

Let op broedende vogels. Milieu Centraal adviseert om bij nesten onder de pannen te wachten tot na 1 augustus of het werk vóór 1 april te doen.

Omvormer en meterkast: dit doet de installateur

Het laatste stuk laat je over aan een vakman. Die legt een aparte groep aan voor de omvormer en controleert of je meterkast en aansluiting geschikt zijn. Een paar punten om vooraf te weten:

  • Hoeveel vermogen je op één groep kwijt kunt, hangt af van je hoofdzekering. Die staat op je energierekening.
  • Is het vermogen van de omvormer hoger dan 5.000 watt, dan heb je een 3-fase-aansluiting nodig (Milieu Centraal).
  • Je mag alleen een omvormer gebruiken die voldoet aan de eisen van de netbeheerders. Bij de aanmelding wordt het merk en type gecontroleerd. Check dit dus vóór je koopt.
  • Is er geen ruimte in je groepenkast, dan kan vervanging nodig zijn. Een nieuwe 1-fase-kast met 6 tot 8 groepen kost volgens prijsoverzichten van 2026 grofweg € 475 tot € 750, inclusief montage.

Btw: ook bij zelf plaatsen 0%

Sinds 1 januari 2023 geldt een btw-tarief van 0% op zonnepanelen op of bij een woning. Volgens de Belastingdienst vallen ook omvormers, optimizers, kabels en montagemateriaal daaronder als ze samen met de panelen worden geleverd. De verkoper moet kunnen aantonen dat de panelen bij een woning komen, dus houd er rekening mee dat hij om je adres of een verklaring vraagt.

Niet alles is 0%. Een versteviging van het dak, het infrezen van kabels en het vervangen van de groepenkast vallen onder 21% btw. Meer over de regels lees je in ons artikel over de btw op zonnepanelen.

Garantie en verzekering

Fabrieksgarantie op panelen en omvormer blijft meestal gelden als je ze volgens de handleiding monteert, maar fabrikanten kunnen garantie weigeren bij montagefouten of als de omvormer niet door een vakman is aangesloten. Lees de garantievoorwaarden dus vóór aankoop. Je mist bovendien de installatiegarantie die een installateur op zijn werk geeft.

Panelen die vast aan je huis zitten, vallen meestal onder de opstalverzekering. Meld de installatie wel bij je verzekeraar en check de verzekerde som. Een aandachtspunt: schade door installatiefouten, zoals kortsluiting of een paneel dat van het dak waait, is bij verzekeraars vaak uitgesloten. Juist bij zelf monteren is dat een reëel risico.

Kosten: zelf plaatsen of laten plaatsen?

Milieu Centraal rekende in januari 2026 voor een set van 8 panelen op ongeveer € 3.200, inclusief omvormer en installatie. Volgens een prijsoverzicht van Homedeal is ongeveer 30% van de prijs arbeid. Bij zelf doen vervalt een groot deel daarvan, maar je betaalt nog wel de elektricien en eventueel steigerhuur.

Kostenpost (8 panelen, indicatie)Laten plaatsenZelf plaatsen
Panelen, omvormer, montagemateriaalinbegrepenca. € 2.000 tot € 2.300
Montage op het dakinbegrepeneigen tijd, 1 tot 2 dagen
Aansluiten omvormer en eigen groepinbegrepenenkele honderden euro’s (offerte)
Steiger of valbeveiliginginbegrepenhuur, afhankelijk van periode
Btw0%0% (dakversteviging en groepenkast 21%)
Totaalca. € 3.200ca. € 2.400 tot € 2.900
Installatiegarantiejanee

De bedragen zijn een indicatie op basis van de genoemde bronnen. Vraag altijd meerdere offertes, want de prijsverschillen tussen installateurs zijn groot. Soms is het verschil met zelf doen kleiner dan je denkt.

Houd bij je rekensom ook rekening met het einde van de salderingsregeling op 1 januari 2027. Daarna krijg je voor teruggeleverde stroom een vergoeding van je leverancier, die tot 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief moet zijn. Hoe meer stroom je zelf direct gebruikt, hoe sneller de panelen zich terugverdienen. Meer achtergrond vind je in onze rubriek zonnepanelen.

Alternatief: stekkerpanelen voor het balkon

Heb je geen geschikt dak of wil je niet de hoogte in, dan zijn stekkerpanelen een optie. Ze hebben een kleine omvormer en gaan met een stekker in het stopcontact.

Ook hier gelden regels. Milieu Centraal adviseert maximaal 800 watt aan panelen per groep, een geaard stopcontact en geen verlengsnoeren of stekkerdozen. Omdat de stroom van twee kanten op een groep kan komen, kan de bedrading te warm worden zonder dat de zekering eruit springt. Kies daarom een groep met weinig zware apparaten, of laat een eigen groep aanleggen. Meld ook stekkerpanelen aan bij de netbeheerder en controleer de draagkracht van je balkon.

Aanmelden bij netbeheerder en energieleverancier

Liggen je panelen er en zijn ze aangesloten, dan meld je ze aan op Energieleveren.nl. Dat is verplicht. Je hebt je postcode, huisnummer en de laatste zes cijfers van je meternummer nodig, plus het merk, type en vermogen van de omvormer en het totale paneelvermogen in wattpiek. Maak foto’s van de typeplaatjes, dan heb je die gegevens bij de hand.

Daarnaast geef je de panelen door aan je energieleverancier, zodat teruglevering goed wordt verrekend. De vergoedingen en eventuele terugleverkosten verschillen per leverancier.

Veelgestelde vragen

Mag ik zonnepanelen zelf aansluiten op de meterkast?

Het is niet verboden, maar sterk af te raden. De omvormer hoort op een eigen groep en dat werk moet volgens de NEN 1010 gebeuren. Bij fouten loop je brandgevaar en kan je verzekeraar schade weigeren.

Krijg ik 0% btw als ik panelen zelf monteer?

Ja, het nultarief geldt voor panelen op of bij een woning, ook als je ze zelf plaatst. Een nieuwe groepenkast of dakversteviging valt wel onder 21%.

Hoeveel bespaar ik met zelf plaatsen?

Bij een set van ongeveer 8 panelen gaat het grofweg om een paar honderd tot ongeveer duizend euro, afhankelijk van offertes en of je een steiger moet huren.

Moet ik stekkerpanelen ook aanmelden?

Ja. Milieu Centraal adviseert ze aan te melden bij de netbeheerder en bij je energieleverancier na te vragen hoe teruglevering wordt verrekend.

Bronnen