Halogeen vervangen door LED: tabel, 12V en besparing

Halogeen vervangen door LED is een van de snelste klussen om je stroomverbruik omlaag te krijgen. Een ledlamp gebruikt ongeveer 85 procent minder stroom dan een halogeenlamp en gaat vele malen langer mee. Bovendien zijn de meeste halogeenlampen en tl-buizen inmiddels uit de Europese handel gehaald, dus vroeg of laat moet je toch overstappen.

In dit artikel lees je welke halogeenlampen verboden zijn, hoe je de juiste ledlamp kiest op basis van lumen, wat je doet met 12 volt-spotjes en een transformator, en hoeveel je per jaar bespaart.

Kort samengevat

Een ledlamp verbruikt ongeveer 85% minder stroom dan halogeen en brandt vaak zo’n 15.000 uur.
Kies een ledlamp op lumen (hoeveelheid licht), niet op watt. Een oude 40 watt-lamp komt overeen met ongeveer 470 lumen.
Bij 12 volt-halogeen (GU5.3, G4) moet de transformator soms worden vervangen door een geschikte led-driver.
Wil je dimmen? Kies een ledlamp met ‘dimbaar’ op de verpakking en meestal ook een led-geschikte dimmer.
Zes keukenspots van 35 watt vervangen door led scheelt bij 3 uur per dag ongeveer €65 per jaar.

Welke halogeenlampen en tl-lampen zijn verboden?

De EU haalt lampen stap voor stap van de markt via de Ecodesign-regels en de RoHS-richtlijn (die kwik en andere schadelijke stoffen beperkt). Een verbod betekent dat fabrikanten de lampen niet meer nieuw op de Europese markt mogen brengen. Winkels mogen hun bestaande voorraad nog verkopen, en je mag lampen die je thuis hebt gewoon blijven gebruiken.

Lamptype	Niet meer nieuw op de markt sinds
Halogeenspots 230 volt (zoals veel GU10-spots)	september 2016
Heldere halogeenpeertjes 230 volt (E27, E14)	1 september 2018
12 volt-halogeen met reflector (GU5.3/MR16, GU4)	1 september 2021
Halogeenstaven R7s boven 2.700 lumen	1 september 2021
Spaarlampen met ingebouwd voorschakelapparaat (E27, E14)	1 september 2021
Halogeencapsules G4, GY6.35 (12 volt) en G9 (230 volt)	1 september 2023
Tl-buizen T5 en T8	25 augustus 2023

Er zijn uitzonderingen. Lampen voor speciale toepassingen, zoals ovenlampjes en warmtelampen, vallen niet onder het verbod. Ook R7s-staven tot 2.700 lumen mogen nog worden verkocht.

Halogeen vervangen door led: kies op lumen, niet op watt

Wat is lumen?

Lumen (lm) geeft aan hoeveel licht een lamp geeft. Watt zegt alleen hoeveel stroom hij verbruikt. Bij gloeilampen en halogeen kon je de wattage nog als maat voor licht gebruiken, maar een ledlamp geeft met veel minder watt hetzelfde licht. Kijk daarom op de verpakking naar het aantal lumen. Hoe hoger, hoe feller.

Hoeveel lumen is 40 watt?

Volgens de Europese vergelijkingstabel hoort bij een gloeilamp van 40 watt ongeveer 470 lumen. Een halogeenlamp die als vervanger van 40 watt werd verkocht, gaf zo’n 410 lumen. Zoek je een ledlamp voor een oude 40 watt-lamp, dan zit je met 450 tot 500 lumen goed. Onderstaande tabel helpt bij het omrekenen.

Oude lamp (watt)	Lumen (ca.)	Ledlamp (watt, ca.)
25 W peer	250 lm	2 tot 3 W
40 W peer	470 lm	4 tot 5 W
60 W peer	806 lm	7 tot 8 W
75 W peer	1.055 lm	9 tot 11 W
100 W peer	1.521 lm	13 tot 15 W
20 W spot 12 V (GU5.3)	180 lm in de bundel	2 tot 3 W
35 W spot (GU5.3 of GU10)	200 tot 300 lm in de bundel	3 tot 4 W
50 W spot (GU5.3 of GU10)	300 tot 540 lm in de bundel	5 tot 7 W

De lumenwaarden van peertjes komen uit de EU-tabel voor vergelijkingsclaims. Bij spots meet de EU alleen het licht in de bundel van 90 graden, daarom zijn die getallen lager. Het wattage van de ledlamp is een indicatie: de ene ledlamp is efficiënter dan de andere.

Let ook op lichtkleur en stralingshoek

Halogeen geeft warm licht. Wil je dat sfeerbeeld houden, kies dan 2700 kelvin. Hogere getallen, zoals 4000 kelvin, geven koeler en witter licht dat beter past bij een werkplek of garage. Bij spots is de stralingshoek belangrijk: 36 graden geeft een gerichte lichtbundel, 60 graden of meer verspreidt het licht breder.

Kun je 12 volt halogeen vervangen door led?

Ja, maar dit is het onderdeel waar het vaakst iets misgaat. Spots met een GU5.3-fitting (MR16) en capsules met een G4- of GY6.35-fitting werken op 12 volt. Ze krijgen hun stroom via een transformator die 230 volt omzet naar 12 volt.

Veel elektronische halogeentransformatoren hebben een minimale belasting nodig, bijvoorbeeld 20 of 35 watt. Een paar ledlampjes van 3 watt halen die grens niet. Het gevolg: flikkeren, zoemen, of lampen die helemaal niet aangaan. Je hebt dan een paar opties:

Vervang de transformator door een led-driver van 12 volt (constante spanning) die past bij het totale vermogen van je ledlampen. Dit is de meest betrouwbare oplossing.
Probeer eerst of het werkt. Sommige ledlampen zijn gemaakt om op bestaande transformatoren te draaien. Dat staat dan op de verpakking.
Kies voor 230 volt-spots als je de armatuur toch vervangt. GU10-ledspots hebben geen transformator nodig.

Werk je zelf aan de bedrading, schakel dan altijd eerst de groep uit in de meterkast. Twijfel je, laat een installateur de driver plaatsen.

G4 halogeen vervangen door led

G4-capsules zitten vaak in kleine lampjes, afzuigkappen en lichtlijsten. Een G4-ledlampje is er in 12 volt AC/DC-uitvoering. Let goed op de afmetingen: ledversies zijn soms langer of breder dan het halogeen origineel en passen dan niet in een smalle kap. Voor de G9-fitting (230 volt) bestaan ook ledlampjes, daar is geen transformator nodig.

GU10 vervangen door led

GU10 is de eenvoudigste vervanging. Het gaat om 230 volt-spots zonder transformator: oude spot eruit, ledspot erin. Herken GU10 aan de twee pinnetjes met dikke uiteinden, waarmee je de lamp draaiend vastklikt. GU5.3 heeft twee dunne rechte pinnetjes en werkt op 12 volt.

Halogeen vervangen door led dimbaar maken

Niet elke ledlamp is dimbaar. Staat er ‘dimbaar’ of het dimmersymbool op de verpakking, dan kan het. Een oude dimmer die voor gloeilampen of halogeen is gemaakt, werkt vaak slecht met led. Je ziet dan flikkeren, de lamp dimt maar een klein stukje of hij bromt. Milieu Centraal noemt dimmers met een minimale belasting onder de 25 watt als vaak wel geschikt.

Koop een led-geschikte dimmer (vaak fase-afsnijding genoemd) en controleer de minimale en maximale belasting.
Bij 12 volt-spots moeten de dimmer en de driver op elkaar zijn afgestemd. Kies een dimbare led-driver.
Gedimde leds worden minder fel maar niet vanzelf warmer van kleur. Wil je dat effect, zoek dan naar lampen met ‘dim to warm’.

Hoeveel bespaar je per jaar?

Voor de berekening gaan we uit van een stroomprijs van €0,32 per kWh, inclusief energiebelasting en btw. Dat is ongeveer het gemiddelde van de vaste en variabele contracten in oktober 2026 volgens Energievergelijk. Je eigen tarief kan hoger of lager liggen: kijk op je jaarafrekening of in de app van je leverancier.

Rekenvoorbeeld: zes keukenspots

Je hebt zes halogeenspots van 35 watt in de keuken die gemiddeld 3 uur per dag branden. Dat is 1.095 uur per jaar.

	Halogeen 6 x 35 W	Led 6 x 4 W
Verbruik per jaar	230 kWh	26 kWh
Kosten per jaar	€74	€8
Besparing per jaar		ca. €65

Zes goede ledspots kosten samen ongeveer €20 tot €40. Die heb je in dit voorbeeld binnen een jaar terugverdiend. Moet er een nieuwe led-driver bij, dan duurt het iets langer.

Besparing per lamp bij 1.000 branduren per jaar

Vervanging	Besparing per jaar (ca.)
20 W G4 naar 2 W led	€6
35 W spot naar 4 W led	€10
50 W spot naar 5 W led	€14
60 W peer naar 8 W led	€17

Meer manieren om je verbruik omlaag te brengen lees je bij onze tips over energie besparen in huis.

Levensduur van een ledlamp

Een ledlamp gaat vaak ongeveer 15.000 branduren mee, tegen zo’n 1.000 uur voor een gloeilamp en ongeveer 2.000 uur voor halogeen. Bij 3 uur per dag is dat bijna 14 jaar. De levensduur hangt wel af van de warmte: in een gesloten armatuur of een inbouwspot zonder ventilatie slijt een led sneller. Kies voor zulke plekken een lamp die geschikt is voor gesloten armaturen. Goedkope lampen voeren de warmte vaak minder goed af.

Tl vervangen door led

Tl-buizen van het type T5 en T8 komen sinds augustus 2023 niet meer nieuw op de markt, onder meer vanwege het kwik dat erin zit. Voor bestaande armaturen zijn er led-tl-buizen. Hoe je ze plaatst, hangt af van het voorschakelapparaat:

Ouder magnetisch voorschakelapparaat met starter: vervang de starter door de meegeleverde led-starter (een dummy) en plaats de led-buis.
Elektronisch voorschakelapparaat (HF): gebruik een led-buis die daarvoor geschikt is, of laat de armatuur ombouwen zodat de buis direct op 230 volt werkt.
Nieuwe led-armatuur: vaak de simpelste en zuinigste keuze als de oude armatuur toch versleten is.

Lever oude tl-buizen en spaarlampen in bij de milieustraat of een inzamelpunt in de winkel, niet bij het restafval.

Meer over zuinige lampen, lichtkleur en slim verlichten vind je in onze categorie verlichting.

Veelgestelde vragen

Mag ik mijn halogeenlampen nog gebruiken?

Ja. Het verbod geldt voor fabrikanten en importeurs, niet voor jou. Lampen die je hebt, mag je opmaken. Winkels mogen bestaande voorraad ook nog verkopen. Vervangen is wel vaak financieel slim.

Kan ik een ledlamp in elke halogeenarmatuur zetten?

Meestal wel, als de fitting gelijk is. Let bij 12 volt op de transformator, bij inbouwspots op de warmte en bij kleine kapjes op de afmetingen van de ledlamp.

Waarom flikkert mijn ledspot na het vervangen?

Vaak ligt het aan een halogeentransformator die te weinig belasting krijgt, of aan een dimmer die niet geschikt is voor led. Een led-driver of led-dimmer lost dit meestal op.

Hoeveel watt led heb ik nodig voor een 50 watt halogeenspot?

Meestal 5 tot 7 watt. Kijk vooral naar het aantal lumen en de stralingshoek, zodat je evenveel licht op dezelfde plek krijgt.

Halogeen vervangen door LED: lumen, 12 volt en besparing