Laadpas vergelijken: kosten, roaming en AFIR-regels

Wie elektrisch rijdt en niet altijd thuis kan laden, heeft al snel een laadpas nodig. Maar laadpas vergelijken is lastiger dan het lijkt: dezelfde laadpaal kan met de ene pas flink duurder zijn dan met de andere, en de kosten zitten verstopt in abonnementen, starttarieven en opslagen per kWh.

In dit artikel lees je hoe een laadpas werkt, waaruit de kosten bestaan, wat de Europese AFIR-regels veranderen voor laden met je pinpas en waar je op let als je de beste laadpas voor jouw situatie zoekt.

Kort samengevat

Bij een openbare laadpaal betaal je het tarief van de exploitant, plus wat je laadpasaanbieder erbovenop rekent: een abonnement, een starttarief per sessie of een opslag per kWh.
Dezelfde paal kan met verschillende passen een andere prijs hebben. Laadpas vergelijken loont dus vooral als je vaak openbaar laadt.
Door de Europese AFIR-regels moeten nieuwe laadpunten sinds 13 april 2024 ad-hoc betalen mogelijk maken, bij snelladers met pinpas of contactloos.
Vanaf 1 januari 2027 moeten ook bestaande snelladers vanaf 50 kW langs het belangrijkste Europese wegennet (TEN-T) contactloos of met een kaartlezer betaalbaar zijn. Voor oudere gewone laadpalen geldt die plicht niet.
Je laadpasaanbieder moet je vóór het laden alle prijsonderdelen laten zien, inclusief roamingkosten.

Hoe werkt een laadpas?

Een laadpas is een pasje of sleutelhanger met een chip waarmee je een laadsessie start en stopt. De pas zelf is van een laadpasaanbieder, in vakjargon een eMSP (e-Mobility Service Provider). De laadpaal is van een andere partij: de laadpaalexploitant (CPO, Charge Point Operator). Dat is bijvoorbeeld het bedrijf dat in jouw gemeente de openbare palen beheert.

Dat die twee partijen verschillen, is de kern van het verhaal. De exploitant bepaalt het tarief van de paal. Die prijs kan volgens de ANWB per gemeente en zelfs per straat verschillen. Jouw laadpasaanbieder rekent dat tarief door en kan er eigen kosten bovenop zetten.

Roaming: één pas voor veel palen

Dat je met één pas bij palen van tientallen exploitanten kunt laden, komt door roaming. Aanbieders en exploitanten maken onderling afspraken, vaak via een centraal platform, zodat jouw pas wordt herkend en de sessie bij jouw aanbieder wordt afgerekend. Dat werkt ook over de grens, maar niet elke pas wordt overal geaccepteerd en in het buitenland kunnen andere tarieven gelden. Soms moet je een pas eerst activeren voor gebruik buiten Nederland.

Laadpas kosten: waar betaal je voor?

De rekening van een openbare laadsessie bestaat uit twee lagen. Eerst het tarief van de paal zelf, dan de kosten van je laadpasaanbieder. In de tabel zie je welke soorten kosten je tegen kunt komen. De bedragen zijn indicaties op basis van recente vergelijkingen; tarieven wijzigen regelmatig, dus kijk altijd in de app of op de site van de aanbieder.

Soort kosten	Wie rekent het?	Hoe werkt het?	Indicatie
Prijs per kWh aan de paal	Laadpaalexploitant	Bedrag per geladen kWh, verschilt per paal en locatie	Gewoon laden (AC) vaak ca. € 0,40 tot € 0,57; snelladen (DC) vaak ca. € 0,65 tot € 0,80
Tijd- of blokkeertarief	Laadpaalexploitant	Bedrag per minuut, soms pas na een bepaalde laadduur, om bezet houden van de paal te ontmoedigen	Sterk wisselend, vooral bij snelladers
Starttarief per sessie	Laadpasaanbieder (soms ook exploitant)	Vast bedrag per keer dat je laadt, meestal bij een pas zonder abonnement	Vaak ca. € 0,30 tot € 0,90 per sessie
Abonnement	Laadpasaanbieder	Vast bedrag per maand, vaak in ruil voor geen of een lager starttarief	Vaak ca. € 2,50 tot € 4 per maand
Opslag per kWh of percentage	Laadpasaanbieder	Extra bedrag per kWh of een percentage bovenop het paaltarief	Verschilt per aanbieder; sommige rekenen geen opslag
Roamingkosten	Laadpasaanbieder	Toeslag bij palen van andere exploitanten of in het buitenland	Vaak niet vooraf als vast bedrag bekend; check de app
Kosten van de pas	Laadpasaanbieder	Eenmalige kosten voor pas of verzending	Van gratis tot enkele euro’s

Een rekenvoorbeeld laat zien hoe dat uitpakt. Stel, je laadt 20 kWh bij een paal van € 0,45 per kWh. Met een pas zonder abonnement en een starttarief van € 0,40 betaal je € 9,40. Rekent een andere pas geen starttarief maar wel € 0,05 opslag per kWh, dan betaal je € 10,00. Laad je twintig keer per maand, dan maken zulke verschillen al gauw een tientje uit. De ANWB noemt als vuistregel dat een abonnement interessant wordt vanaf ongeveer twaalf laadsessies per maand, omdat je dan het starttarief niet steeds betaalt.

Kun je thuis laden, dan is dat meestal een stuk goedkoper dan openbaar laden. Lees daarover meer in ons artikel over de kosten van een elektrische auto thuis laden.

Laden met je pinpas: wat betekenen de AFIR-regels?

Sinds 13 april 2024 geldt in de hele EU de Alternative Fuels Infrastructure Regulation (AFIR). Die verordening regelt onder meer hoe je aan een openbare laadpaal moet kunnen betalen, ook zonder laadpas of abonnement. Dat heet ad-hoc betalen.

Nieuwe laadpalen

Snelladers vanaf 50 kW die sinds 13 april 2024 zijn geplaatst, moeten een kaartlezer of contactloze betaalterminal hebben. Je kunt dan betalen met je betaalpas of creditcard, of contactloos met je telefoon. Eén terminal mag meerdere laadpunten bedienen.
Gewone laadpalen onder 50 kW die sinds die datum zijn geplaatst, moeten ook ad-hoc betalen mogelijk maken, maar dat mag ook via een QR-code waarmee je online betaalt. Een pinautomaat aan elke paal in de straat is dus niet verplicht.

Bestaande laadpalen

Voor palen die al vóór 13 april 2024 stonden, geldt in principe geen verplichting om achteraf een betaalterminal te plaatsen. Er is één belangrijke uitzondering: vanaf 1 januari 2027 moeten alle openbare laadpunten vanaf 50 kW langs het Europese TEN-T-wegennet en op beveiligde parkeerplaatsen een kaartlezer of contactloze betaalmogelijkheid hebben, ook als ze ouder zijn. Langs veel snelwegen kun je dus straks overal met je pinpas snelladen. Bij oudere laadpalen in de wijk blijft een laadpas of app vaak nodig.

Prijstransparantie

AFIR stelt ook regels voor de prijs. Bij snelladers vanaf 50 kW moet de exploitant de ad-hocprijs per kWh en een eventueel tarief per minuut vóór de start tonen. Bij palen onder 50 kW moeten de prijsonderdelen vooraf beschikbaar zijn, in deze volgorde: per kWh, per minuut, per sessie en overige kosten. Laadpasaanbieders moeten je vóór het laden alle geldende prijsinformatie geven, waarbij ze de onderdelen apart vermelden, inclusief roamingkosten en andere toeslagen.

Let op: ad-hoc betalen is niet automatisch goedkoper. De ad-hocprijs is het tarief van de exploitant voor iedereen zonder pas. Met een laadpas kan dezelfde sessie goedkoper of juist duurder zijn, afhankelijk van de afspraken van je aanbieder.

App of pas: wat is handiger?

Veel aanbieders werken met een combinatie: een fysieke pas om de sessie te starten en een app waarin je tarieven, laadpalen en je laadgeschiedenis ziet. Sommige aanbieders werken alleen met een app, of laten je via de app een sessie starten zonder pas. Ook kunnen sommige auto’s zichzelf aanmelden bij de paal zodra je de stekker insteekt.

Pas: werkt ook zonder bereik of lege telefoon, en bij vrijwel elke openbare paal met een kaartlezer.
App: handig om vooraf de prijs te checken en palen te vinden, maar je bent afhankelijk van je telefoon en mobiel internet.
Ad-hoc met pinpas of QR-code: geen registratie nodig, prettig als je zelden openbaar laadt of als je pas niet werkt.

Beste laadpas kiezen: hier let je op

Er is niet één beste laadpas voor iedereen. Welke pas het voordeligst is, hangt af van hoe vaak, waar en hoe snel je laadt. Gebruik deze punten om aanbieders te vergelijken:

Hoe vaak laad je openbaar? Een paar keer per maand: kies een pas zonder abonnement met een laag starttarief. Vaak: reken uit of een abonnement zonder starttarief goedkoper is.
Opslag bovenop het paaltarief. Kijk of de aanbieder het tarief van de exploitant doorrekent of er een opslag per kWh of een percentage bovenop zet.
De palen bij jou in de buurt. Check in de app wat jouw vaste paal kost met de pas die je overweegt. Volgens de ANWB kan de goedkoopste pas per paal verschillen.
Snelladen. Laad je vaak onderweg, kijk dan specifiek naar de tarieven bij snelladers. Die verschillen per aanbieder sterk.
Dekking in het buitenland. Ga je met de auto op vakantie, controleer dan in welke landen en bij welke netwerken je pas werkt en welke roamingtarieven gelden.
Transparantie. Kies een aanbieder die in de app vooraf duidelijk de totaalprijs en alle onderdelen toont. Dat is verplicht, maar de ene app maakt het een stuk overzichtelijker dan de andere.

Meer artikelen over laadpalen, thuisladen en openbaar laden vind je in onze categorie laadpalen.

Veelgestelde vragen

Heb ik nog een laadpas nodig nu ik met mijn pinpas kan laden?

Bij veel nieuwe snelladers kun je inmiddels met je pinpas of contactloos betalen, en vanaf 1 januari 2027 geldt dat ook voor bestaande snelladers vanaf 50 kW langs het TEN-T-wegennet. Bij oudere laadpalen in woonwijken is een laadpas of app vaak nog nodig. Een gratis pas zonder abonnement is daarom nog steeds handig.

Wat is de goedkoopste laadpas?

Dat verschilt per paal en per laadgedrag. De ene pas heeft een laag starttarief maar een opslag per kWh, de andere een abonnement zonder starttarief. Vergelijk de prijs bij de palen waar jij het vaakst laadt en houd rekening met hoe vaak je per maand laadt.

Is laden in het buitenland met mijn laadpas duurder?

Dat kan. Via roaming werkt je pas vaak ook in andere landen, maar de tarieven kunnen afwijken en sommige aanbieders rekenen een roamingtoeslag. Je aanbieder moet de prijsonderdelen vooraf tonen, dus check de app voordat je de sessie start.

Mag ik meerdere laadpassen hebben?

Ja. Veel passen zijn gratis aan te vragen zonder abonnement. Met twee of drie passen kun je per paal de voordeligste kiezen en heb je een reserve als een pas niet werkt.

Laadpas vergelijken: kosten, roaming en laden met je pinpas