Klimaatbeleid

Hybride warmtepomp verplicht vanaf 2029: dit wil het kabinet

Het kabinet wil dat je vanaf 2029 bij vervanging van je cv-ketel een slimme hybride warmtepomp neemt. Wat staat vast, wie is uitgezonderd en wat kost het?

Groennieuws Redactie 8 min leestijd

Een hybride warmtepomp verplicht bij vervanging van je cv-ketel: dat plan is terug. Het kabinet wil dat huiseigenaren vanaf 2029 bij een nieuwe verwarming kiezen voor een slimme hybride warmtepomp, of voor een volledig elektrische warmtepomp. Minister Boekholt-O’Sullivan (Volkshuisvesting) stuurde daarover begin oktober een Kamerbrief, en na kritische Kamervragen van PVV en VVD liet het kabinet weten aan het plan vast te houden.

Wat staat vast, wat nog niet, en wat betekent het als je cv-ketel binnenkort aan vervanging toe is?

Kort samengevat

  • Het kabinet wil dat je vanaf 2029 bij vervanging van je cv-ketel overstapt op een slimme hybride warmtepomp of een volledig elektrische warmtepomp.
  • Het is nog een voorstel: het kabinet wil in het voorjaar van 2027 besluiten, daarna volgen consultatie en een wijziging van het Besluit bouwwerken leefomgeving.
  • Een werkende cv-ketel mag blijven hangen. De norm geldt pas als de ketel vervangen wordt.
  • Voorlopig uitgezonderd: woningen op een warmtenet, appartementen en monumenten.
  • Een hybride warmtepomp kost volgens Milieu Centraal ongeveer € 6.200, of rond € 4.075 na subsidie. Een gewone cv-ketel kost ongeveer € 2.000.

Hybride warmtepomp verplicht vanaf 2029: wat houdt het plan in?

Volgens het nieuwsbericht van de Rijksoverheid wil het kabinet dat huiseigenaren vanaf 2029 bij vervanging van de cv-ketel overstappen op een slimme en hybride warmtepomp. Dat geldt voor woningen die niet zijn of worden aangesloten op een warmtenet. De afspraak komt uit het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA.

Een hybride warmtepomp werkt samen met een (kleine) cv-ketel. De warmtepomp doet het grootste deel van het werk, de ketel springt bij op koude dagen en levert vaak het warme kraanwater. Volgens het kabinet gebruikt een woning met een hybride warmtepomp gemiddeld 65 procent minder gas voor verwarming en daalt de CO₂-uitstoot van de woning met ruim 30 procent.

De regel is techniekneutraal opgezet, schrijft Solar Magazine op basis van de Kamerbrief. Een hybride warmtepomp voldoet, een volledig elektrische warmtepomp ook. Een nieuwe cv-ketel alleen, infraroodpanelen of een elektrische kachel voldoen niet. Waar een volledig elektrische warmtepomp nu al mogelijk is, ligt die keuze volgens het kabinet voor de hand.

Wat betekent ‘slim’?

Alle hybride warmtepompen die vanaf 2029 worden geplaatst, moeten slim aanstuurbaar zijn. Zo’n warmtepomp verwarmt vooral wanneer het rustig is op het stroomnet of wanneer stroom goedkoop is, en kan bijvoorbeeld overdag iets meer warmte maken zodat hij tijdens de avondpiek minder stroom vraagt. De technische eisen staan in een Nederlandse Technische Afspraak (NTA 8171) die tegelijk met de Kamerbrief is gepubliceerd. Op de meeste woningen past een hybride warmtepomp volgens het kabinet op een gewone 1-fase-aansluiting.

Voor wie geldt de norm, en voor wie niet?

De norm geldt alleen op het moment dat je cv-ketel vervangen wordt, bijvoorbeeld omdat hij versleten is of bij een verbouwing. Een werkende cv-ketel hoef je niet eerder weg te halen. Voorlopig zijn deze groepen uitgezonderd:

  • Woningen op een warmtenet, of woningen die daar binnenkort op worden aangesloten.
  • Appartementen. Daar is vaak te weinig ruimte, geluid kan een probleem zijn en de terugverdientijd is lager.
  • Monumenten. Daarvoor is een vergunning nodig, en zonder vergunning kun je niet aan de norm voldoen.
  • Utiliteitsgebouwen zoals scholen en bedrijfspanden: daarover heeft het kabinet nog geen besluit genomen.

Of deze groepen later alsnog onder de norm vallen, onderzoekt het kabinet nog. Ook voor nieuwbouw is een hybride warmtepomp geen route: nieuwbouw blijft aardgasvrij, en in gebieden met netcongestie komt er geen tijdelijke uitzondering voor een hybride warmtepomp met gasaansluiting. Welke huishoudens precies onder de norm vallen, wordt volgens het kabinet pas na de besluitvorming duidelijk.

Nog geen besluit: dit is het tijdpad

Belangrijk om te weten: de norm is een voornemen, geen wet. Eerst loopt er een extern onderzoek naar de vraag in welke woonsituaties een hybride warmtepomp zich binnen de levensduur terugverdient. De uitkomst bepaalt mede hoe breed de norm wordt. Het kabinet schetst dit tijdpad:

MomentStap
Begin 2027Uitkomst extern onderzoek naar terugverdientijd per woonsituatie
Voorjaar 2027Kabinetsbesluit over aanvullende klimaatmaatregelen, waaronder de norm
Zomer 2027Consultatie: iedereen kan reageren op de uitwerking
Najaar 2027Voorhang in het parlement
Medio 2028Publicatie wijziging Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)
2029Vroegst mogelijke ingangsdatum

Politiek ligt het plan gevoelig. Het vorige kabinet-Rutte IV wilde een vergelijkbare norm al per 2026 invoeren; het kabinet-Schoof schrapte die, omdat PVV, NSC, VVD en BBB de kosten voor huishoudens te hoog vonden. Het huidige kabinet is een minderheidskabinet en heeft voor de uitwerking dus steun van andere partijen in de Kamer nodig. Na de Kamerbrief stelden PVV-Kamerleden Kops en Mooiman en VVD-Kamerlid Nobel vragen over haalbaarheid en betaalbaarheid. In de antwoorden houdt het kabinet vast aan de lijn: stimuleren en normeren vanaf 2029.

Wat kost een hybride warmtepomp en wat levert hij op?

De meerkosten ten opzichte van een nieuwe cv-ketel zijn het grootste bezwaar. Milieu Centraal rekent met deze bedragen voor een hybride warmtepomp van 4 kW met buitenunit, inclusief btw en installatie:

SituatieIndicatie kostenNa subsidie (ca. € 2.125)
Nieuwe cv-ketel (zonder warmtepomp)ca. € 2.000geen subsidie
Hybride warmtepomp bij bestaande cv-ketelca. € 6.200ca. € 4.075
Hybride warmtepomp met nieuwe cv-ketelca. € 8.300ca. € 6.175

Daar staat een lagere energierekening tegenover. Milieu Centraal komt in een rekenvoorbeeld uit op een besparing van ongeveer € 600 per jaar: het gasverbruik voor verwarming en warm water halveert ongeveer, het stroomverbruik stijgt. Vereniging Eigen Huis noemt tegenover de NOS een terugverdientijd van ongeveer tien jaar. Hoeveel jij bespaart, hangt sterk af van je woning, je isolatie en je energieprijzen. Volgens het kabinet blijkt uit onderzoek van TNO en Berenschot dat de energierekening met een (hybride) warmtepomp in de onderzochte situaties lager uitvalt dan met een cv-ketel, ook als er tijdsafhankelijke nettarieven komen. De minister wijst er zelf op dat dit per woning verschilt.

Meer rekenvoorbeelden lees je in ons artikel over de kosten van een hybride warmtepomp.

Subsidie en lenen

Het kabinet wil de overstap betaalbaar maken met bestaande regelingen:

  • ISDE-subsidie. Voor een (hybride) warmtepomp krijg je volgens RVO altijd minimaal € 500; het precieze bedrag hangt af van het type. Je vraagt de subsidie aan na installatie, binnen 24 maanden. Isoleer je binnen 24 maanden ook, dan verdubbelt de subsidie voor die isolatie.
  • Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds. Met een gezamenlijk verzamelinkomen onder € 60.000 kun je als eigenaar-bewoner renteloos lenen, voor bedragen van € 1.000 tot € 29.000. Daarboven geldt een lage rente.
  • Nieuwe financiering. De minister noemt de eigen bijdrage “verschrikkelijk veel geld” en wil renteloze leningen breder beschikbaar maken. Hoe dat precies gaat werken, is nog niet uitgewerkt.

Let op: subsidiebedragen en leenvoorwaarden kunnen veranderen voordat de norm ingaat. Kijk voor de actuele voorwaarden altijd bij RVO en het Warmtefonds.

Wat kun je nu al doen?

Is je cv-ketel nog jong, dan hoef je niets. Is hij tien jaar of ouder, dan is het slim om vooruit te denken, zodat je niet onder tijdsdruk een keuze moet maken als hij midden in de winter stukgaat:

  1. Zoek uit of je wijk een warmtenet krijgt. Gemeenten maken daarvoor plannen. Komt er binnen ongeveer vijf jaar een warmtenet, dan is een hybride warmtepomp volgens Milieu Centraal minder logisch.
  2. Isoleer eerst. Een beter geïsoleerd huis maakt elke warmtepomp zuiniger en vergroot de kans dat een volledig elektrische warmtepomp past.
  3. Vraag bij vervanging van je ketel meerdere offertes, ook voor een hybride variant. Je kunt nu al overstappen met de huidige ISDE-subsidie.
  4. Kies bij aanschaf een slim aanstuurbaar model, zodat je installatie ook na 2029 aan de eisen voldoet.

Ander nieuws over energie, subsidies en regels vind je in onze rubriek klimaatbeleid.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn cv-ketel in 2029 weghalen?

Nee. De norm geldt alleen als je cv-ketel vervangen moet worden. Een werkende ketel mag blijven hangen tot hij aan vervanging toe is.

Is de hybride warmtepomp nu al verplicht?

Nee. Het gaat om een voorstel van het kabinet. Het besluit staat gepland voor het voorjaar van 2027, daarna volgen consultatie en behandeling in het parlement. 2029 is de vroegst mogelijke ingangsdatum.

Geldt de norm ook voor appartementen en huurwoningen?

Appartementen en monumenten zijn voorlopig uitgezonderd, net als woningen op een warmtenet. De norm gaat over de woning, niet over de vraag of je huurt of koopt: bij een huurwoning beslist de verhuurder over de verwarming. Of en wanneer uitzonderingen vervallen, onderzoekt het kabinet nog.

Mag ik ook een volledig elektrische warmtepomp nemen?

Ja. De regel is techniekneutraal. Een volledig elektrische warmtepomp voldoet ook, en volgens het kabinet ligt die keuze voor de hand als je woning daar al geschikt voor is.

Bronnen