Zero waste tips: minder afval in keuken en badkamer

Zero waste klinkt als een leven met één jampot afval per jaar. Zo streng hoeft het niet. Met een paar slimme zero waste tips gooi je merkbaar minder weg, bespaar je geld en heb je minder vaak een volle kliko. Het draait om een simpele volgorde: eerst minder kopen, dan hergebruiken, en pas daarna goed scheiden.

In dit artikel lees je hoeveel afval een gemiddeld huishouden produceert, waar de grootste winst zit en wat je per ruimte kunt aanpakken: in de keuken, de badkamer en tijdens het boodschappen doen.

Kort samengevat

Een Nederlander produceerde in 2025 gemiddeld 449 kilo huishoudelijk afval, waarvan 179 kilo restafval.
De grootste winst zit in minder kopen en minder weggooien, niet alleen in beter scheiden.
We gooien gemiddeld zo’n 25 kilo eten per persoon per jaar weg, ongeveer 100 euro.
Blikjes en kleine flesjes hebben 15 cent statiegeld, grote plastic flessen 25 cent.
Repareren, tweedehands kopen en herbruikbare spullen maken zero waste in de praktijk haalbaar.

Hoeveel afval gooi je eigenlijk weg?

Volgens voorlopige cijfers van het CBS kwam er in 2025 gemiddeld 449 kilo huishoudelijk afval per inwoner vrij. Dat is 6 kilo minder dan een jaar eerder. Ongeveer 60 procent daarvan werd gescheiden ingezameld. Het restafval kwam uit op 179 kilo per persoon, het gft-afval op 87 kilo en oud papier en karton op 39 kilo.

De verschillen per regio zijn groot. In Overijssel ging er gemiddeld 112 kilo restafval per inwoner in de container, in Zuid-Holland 232 kilo. Dat zegt veel over hoe gemeenten inzamelen, maar ook over wat je zelf kunt bereiken. Een flink deel van het restafval bestaat uit spullen die eigenlijk in een andere bak horen, of die je helemaal niet had hoeven kopen.

Zero waste tips: begin bij de bron

Afval scheiden is goed, minder afval is beter. Recyclen kost namelijk ook energie en grondstoffen, en niet alles komt als nieuw materiaal terug. Daarom werken zero waste-liefhebbers vaak met de vijf R’en:

Refuse: weiger wat je niet nodig hebt, zoals gratis pennen, folders en wegwerptasjes.
Reduce: koop minder en bewuster.
Reuse: gebruik spullen opnieuw of kies herbruikbare varianten.
Recycle: scheid wat overblijft zo goed mogelijk.
Rot: laat groente- en fruitresten composteren via de gft-bak of een eigen composthoop.

Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Kies één ruimte of één gewoonte en bouw van daaruit verder. Meer inspiratie vind je in de categorie zero waste op Groen Nieuws.

In de keuken: minder voedselverspilling en verpakkingen

De keuken is de plek waar het meeste afval ontstaat. Volgens de meest recente meting van het Voedingscentrum gooide een Nederlander in 2025 gemiddeld zo’n 25 kilo voedsel weg, tegen 30 kilo in 2019. Dat staat gelijk aan ongeveer 100 euro per persoon per jaar. Brood staat bovenaan, gevolgd door groente, fruit en aardappelen.

Voedselverspilling tegengaan

Kijk voor het boodschappen doen in je koelkast en maak een weekmenu.
Leer het verschil tussen te gebruiken tot (bederfelijk, houd je eraan) en ten minste houdbaar tot (vaak nog prima na de datum: kijken, ruiken, proeven).
Bewaar brood in de vriezer en haal er alleen uit wat je nodig hebt.
Gebruik restjes: oude groente wordt soep, oud brood wordt wentelteefjes of croutons.
Zet de koelkast op 4 graden of kouder, dan blijven producten langer goed.

Verpakkingen en wegwerpspullen

Vervang keukenrol door wasbare doekjes, gebruik bijenwasdoeken of bakjes met deksel in plaats van huishoudfolie en neem een eigen beker of fles mee voor onderweg. Koffie zet je met een herbruikbaar filter of een cafetière, zodat je geen cups nodig hebt.

Afval scheiden: zo doe je het goed

Wat overblijft, scheid je zo zorgvuldig mogelijk. Let op: de regels verschillen per gemeente. In sommige gemeenten mag plastic, metaal en drinkpakken (pmd) in één zak, andere gemeenten halen plastic later uit het restafval (nascheiding). Kijk op de website of in de afvalapp van je gemeente wat bij jou geldt.

Gft: schillen, etensresten, koffiedik en theezakjes zonder nietje. Gft is de grootste stroom die vaak nog in het restafval verdwijnt.
Papier en karton: schoon en droog. Pizzadozen met vet en kassabonnen horen bij het restafval.
Glas: potten en flessen zonder deksel. Drinkglazen, ovenschalen en spiegels horen er niet in.
Textiel: ook kapotte kleding en lakens kun je vaak inleveren in de textielcontainer, mits schoon en droog.
Klein chemisch afval en elektronica: batterijen, lampen en oude apparaten lever je in bij de milieustraat of de winkel.

Statiegeld: blikjes en flesjes terugbrengen

Sinds 1 juli 2021 geldt er statiegeld op kleine plastic flesjes en sinds 1 april 2023 ook op blikjes. Op beide betaal je 15 cent. Grote plastic flessen hebben 25 cent statiegeld. Je herkent statiegeldverpakkingen aan het statiegeldlogo. Inleveren kan bij supermarkten en steeds vaker bij inleverpunten op stations, bij sportclubs en in bulkautomaten waar je een hele zak tegelijk kwijt kunt.

Het werkt, maar nog niet genoeg. In 2025 werd volgens Verpact 78 procent van de statiegeldflessen en 86 procent van de blikjes ingeleverd, terwijl de norm 90 procent is. Het kabinet wil daarom dat inleveren makkelijker wordt en dat statiegeld gaat gelden voor alle plastic flessen tot en met 3 liter, ook voor zuivel en sap. Die nieuwe regels moeten op 1 januari 2028 ingaan, maar zijn nog geen wet. Lever je flesjes en blikjes dus gewoon in: het scheelt zwerfafval en je krijgt je geld terug.

In de badkamer: plastic verminderen

In de badkamer staat vaak een rij plastic flessen en tubes. Met een paar vaste vervangers verdwijnt het meeste plastic uit beeld.

Gebruik een shampoobar, conditionerbar en een stuk zeep in plaats van flessen.
Kies een tandenborstel met verwisselbare opzetkop of van bamboe.
Scheer met een klassiek scheermes met losse mesjes in plaats van wegwerpscheermesjes.
Gebruik wasbare wattenschijfjes en, als het bij je past, een menstruatiecup of wasbaar ondergoed.
Koop navulverpakkingen voor handzeep en schoonmaakmiddelen, of los tabletten op in water in een bestaande sprayflacon.

Maak eerst op wat je al hebt. Weggooien om plaats te maken voor duurzame alternatieven levert juist extra afval op.

Vervang dit door dat

Een overzicht van makkelijke ruilingen die je stap voor stap kunt doorvoeren:

Vervang dit	Door dat	Waar
Plastic boodschappentasjes	Eigen stoffen tas of rugzak	Boodschappen
Voorverpakte groente en fruit	Los gekochte groente in herbruikbare zakjes	Boodschappen
Flesjes water	Kraanwater in een navulbare fles	Onderweg
Koffiecups	Bonen of losse koffie met herbruikbaar filter	Keuken
Huishoudfolie en aluminiumfolie	Bakjes met deksel of bijenwasdoeken	Keuken
Keukenrol	Wasbare doeken	Keuken
Shampoo en douchegel in flessen	Shampoobar en zeep	Badkamer
Wegwerpscheermesjes	Scheermes met losse mesjes	Badkamer
Wegwerpwattenschijfjes	Wasbare wattenschijfjes	Badkamer
Nieuwe kleding en spullen	Tweedehands of repareren	Overal

Slim boodschappen doen

Veel afval komt mee naar huis in je boodschappentas. Met een beetje voorbereiding scheelt dat veel.

Houd tassen, groentezakjes en een paar bakjes bij de voordeur of in de auto.
Kies losse groente en fruit en koop alleen wat je die week opmaakt.
Ga voor grotere verpakkingen in plaats van losse portieverpakkingen.
Probeer een verpakkingsvrije winkel of de markt, waar je met eigen potten kunt komen.
Neem bij de bakker en slager je eigen broodzak of bakje mee.

Repareren en tweedehands: de langste levensduur

Het meeste afval zit niet in verpakkingen, maar in de spullen zelf. Hoe langer je iets gebruikt, hoe minder grondstoffen er nodig zijn. Ga met een kapotte broodrooster, fiets of jas eens langs een Repair Café in de buurt. Vrijwilligers helpen je gratis om het zelf te repareren.

Tweedehands kopen is ook een makkelijke stap. Denk aan de kringloopwinkel, Marktplaats, Vinted of een ruilbeurs voor kinderkleding. Spullen die je zelden gebruikt, zoals een boormachine of partytent, kun je lenen van de buren of via een deelplatform. Let bij nieuwe aankopen op kwaliteit en repareerbaarheid. Op Groen Nieuws vind je meer over duurzame producten die langer meegaan.

Veelgestelde vragen

Wat is zero waste precies?

Zero waste is een manier van leven waarbij je zo weinig mogelijk afval produceert. Echt nul afval is voor bijna niemand haalbaar. Het gaat om de richting: minder kopen, hergebruiken en pas als laatste stap recyclen.

Hoeveel afval maakt een Nederlander per jaar?

Volgens voorlopige CBS-cijfers was dat in 2025 gemiddeld 449 kilo huishoudelijk afval per inwoner. Daarvan was 179 kilo restafval en werd ongeveer 60 procent gescheiden ingezameld.

Waar begin ik met minder afval?

Begin bij voedselverspilling en verpakkingen in de keuken, want daar ontstaat het meeste afval. Een weekmenu, restjes gebruiken en een eigen tas en fles meenemen leveren direct resultaat op.

Op welke verpakkingen zit statiegeld?

Op plastic flessen voor frisdrank en water en op blikjes. Kleine flesjes en blikjes hebben 15 cent statiegeld, grote flessen 25 cent. Het kabinet wil statiegeld vanaf 2028 uitbreiden naar alle plastic flessen tot en met 3 liter, ook voor zuivel en sap.

Is zero waste duurder?

Sommige herbruikbare producten kosten in eerste instantie meer, maar gaan lang mee. Omdat je minder koopt en minder eten weggooit, bespaar je per saldo meestal geld.

Zero waste tips: zo maak je minder afval in huis