Duurzame producten

Tweedehands kopen: zo bespaar je geld en grondstoffen

Tweedehands kopen scheelt geld en grondstoffen. Lees waar je goed koopt, welke garantie je hebt en hoe je oplichting voorkomt.

Groennieuws Redactie 8 min leestijd

Tweedehands kopen is een van de makkelijkste manieren om minder uit te geven en tegelijk minder grondstoffen te verbruiken. Een jas uit de kringloop, een refurbished telefoon of een fiets via een online marktplaats: het product bestaat al, dus er hoeft niets nieuws voor gemaakt te worden.

Toch zijn er verschillen. Bij een webshop of kringloopwinkel heb je andere rechten dan bij een particulier, en op marktplaatsen loop je risico op oplichting. In dit artikel lees je waar je goed tweedehands koopt, wat je rechten zijn en waar je per productgroep op let.

Kort samengevat

  • Tweedehands vervangt niet altijd een nieuwe aankoop. Milieuwinst ontstaat vooral als je er echt iets nieuws mee overslaat.
  • Bij elektronica zit de grootste milieubelasting in de productie, dus refurbished kopen levert relatief veel op.
  • Koop je van een bedrijf (ook een kringloopwinkel of refurbished webshop), dan heb je wettelijke garantie. Van een particulier heb je die bescherming niet.
  • Online bij een bedrijf heb je 14 dagen bedenktijd, ook bij tweedehands. Bij een particulier niet.
  • Betaal nooit via een link die je buiten het platform krijgt en check fietsen in het fietsdiefstalregister van de RDW.

Waarom tweedehands kopen beter is voor het milieu

Elk nieuw product kost grondstoffen, water en energie. Volgens Milieu Centraal kun je als consument meer dan 25 procent van je klimaatimpact besparen door vaker circulaire keuzes te maken, zoals tweedehands kopen, repareren en refurbished kiezen. Hoe groot de winst is, verschilt per product.

Kleding: alleen winst als je iets nieuws overslaat

Nederlanders kopen gemiddeld zo’n 60 kledingstukken per jaar, en een deel daarvan wordt nauwelijks gedragen. Een factsheet van Milieu Centraal laat zien dat tweedehands kleding niet automatisch duurzaam is. Gemiddeld vervangt één tweedehands kledingstuk ongeveer een half nieuw kledingstuk: veel mensen kopen tweedehands erbij, niet in plaats van nieuw. Van Marktplaats-kopers zegt 36 procent dat ze het kledingstuk anders nieuw hadden gekocht.

De les: tweedehands kleding is vooral een goede keuze als je het koopt in plaats van iets nieuws. Wie door lage prijzen meer gaat kopen, schiet er voor het milieu weinig mee op.

Elektronica: de productie weegt het zwaarst

Bij een smartphone of laptop zit de grootste milieubelasting in de productie: de winning van metalen en de energie die nodig is om onderdelen te maken. Volgens Milieu Centraal kost vooral het moederbord veel energie en grondstoffen, terwijl het vaak lang meegaat. Bij een refurbished apparaat wordt dat onderdeel opnieuw gebruikt, en worden alleen slijtende delen zoals accu of scherm vervangen. Daarom is langer doen met je apparaat, of refurbished kopen, bij elektronica zo effectief.

Waar kun je tweedehands kopen?

  • Kringloopwinkels: goedkoop en lokaal, met een wisselend aanbod aan meubels, servies, boeken, kleding en apparaten. Je ziet en voelt wat je koopt, en een kringloopwinkel is een bedrijf, dus je hebt wettelijke garantie.
  • Online marktplaatsen zoals Marktplaats, Vinted of Facebook Marketplace: enorm aanbod, vaak van particulieren. Handig voor fietsen, meubels en kleding, maar je rechten zijn beperkter en je moet alert zijn op fraude.
  • Refurbished webshops: voor telefoons, laptops en tablets die door specialisten zijn gecontroleerd, schoongemaakt en zo nodig gerepareerd. Je krijgt meestal garantie en online 14 dagen bedenktijd.
  • Vintage- en tweedehandswinkels voor kleding, en fietsenwinkels die gebruikte fietsen opknappen en verkopen.

Wil je verder kijken dan alleen kopen? Op onze pagina over zero waste leven vind je meer manieren om met minder spullen en afval toe te komen.

Garantie en consumentenrechten bij tweedehands kopen

Je rechten hangen vooral af van de vraag of je van een bedrijf of van een particulier koopt. Volgens ACM ConsuWijzer moet een product doen wat je er redelijkerwijs van mag verwachten. Dat heet wettelijke garantie, en die ligt altijd bij de verkoper. Er is geen vaste termijn. Wel geldt: van een tweedehands product mag je minder verwachten dan van een nieuw exemplaar.

Gaat een product dat je bij een bedrijf kocht binnen een jaar kapot, dan gaat de wet ervan uit dat het al niet goed was bij aankoop. De verkoper moet dan het tegendeel bewijzen. Na dat eerste jaar moet jij aantonen dat het niet aan jou ligt (bron: ACM ConsuWijzer). Meld een probleem binnen 2 maanden nadat je het ontdekt.

Koop je online bij een bedrijf, dan heb je 14 dagen bedenktijd, ook bij tweedehands producten en ook als dat bedrijf via een online marktplaats verkoopt. Bij een particulier heb je geen bedenktijd. De Consumentenbond wijst erop dat de extra bescherming van consumentenkoop ontbreekt als je van een particulier koopt.

Refurbished webshopKringloopwinkelParticulier (marktplaats)
Wettelijke garantieJaJa, met lagere verwachtingen voor gebruikte spullenNee, geen consumentenbescherming
Extra garantieVaak 1 tot 2 jaar of meerSoms, vraag ernaarAlleen als dat is afgesproken
Bedenktijd14 dagen bij online aankoopNiet bij aankoop in de winkelNee
Risico op fraudeLaag bij bekende aanbiederLaagHoger, vooral bij vooruitbetalen
PrijsHoger dan particulier, lager dan nieuwMeestal laagVaak het laagst, onderhandelbaar

Koop je iets duurs van een particulier, leg dan afspraken vast in de chat of in een korte koopovereenkomst: wat je koopt, de staat, bekende gebreken en de prijs.

Tips per productgroep

Kleding

  • Maak een lijstje van wat je echt mist, zodat tweedehands een nieuwe aankoop vervangt in plaats van erbij komt.
  • Let op naden, ritsen, vlekken en pilling, en vraag bij online aankopen om maten in centimeters.
  • Kies stevige stoffen en klassieke items: die gaan bij een tweede eigenaar het langst mee.

Meubels

  • Massief hout is vaak duurzamer dan spaanplaat en is makkelijk op te knappen met schuurpapier en olie.
  • Controleer of kasten en stoelen stevig staan en of laden goed lopen.
  • Kijk bij gestoffeerde meubels en matrassen goed naar vlekken en geurtjes, en meet thuis vooraf op of het past en door de deur kan.

Telefoons, laptops en tablets

  • Volgens Milieu Centraal kan een refurbished telefoon 35 tot 40 procent goedkoper zijn dan nieuw.
  • Kies bij voorkeur een aanbieder die 2 jaar of langer garantie geeft. Met het Keurmerk Refurbished is een minimale accucapaciteit van 85 procent afgesproken.
  • Check hoe lang de fabrikant nog software-updates levert voor dat model. Zonder updates wordt een toestel onveilig.
  • Controleer na ontvangst accu, scherm, speakers, oplaadpoort, simkaartlezer, wifi en mobiel netwerk.
  • Koop je van een particulier, zorg dan dat het toestel is losgekoppeld van het account van de vorige eigenaar en teruggezet naar fabrieksinstellingen.

Fietsen en e-bikes

  • Vraag naar merk en framenummer en zoek de fiets op in het fietsdiefstalregister van de RDW. Let op: een fiets die er niet in staat, kan toch gestolen zijn.
  • Wees extra voorzichtig bij een lage prijs zonder aankoopbon, sleutels of verhaal.
  • Maak een proefrit en let op remmen, versnellingen, ketting en banden.
  • Bij een e-bike is de accu het duurste onderdeel. Vraag naar leeftijd en gebruik, en lees ook onze tips over een e-bike kopen.

Valkuilen en oplichting bij tweedehands kopen

Op online marktplaatsen komen verschillende vormen van fraude voor. Volgens Veilig Internetten gaat het vooral om aankoopfraude (je betaalt, maar krijgt niets of iets kapots) en om phishing via valse links. Ook de Fraudehelpdesk waarschuwt voor betaalverzoeken van een paar cent die bedoeld zijn om je bankgegevens te stelen.

  1. Houd het contact zo veel mogelijk binnen het platform en ga niet zomaar over naar WhatsApp.
  2. Klik nooit op betaallinks, verzendlabels of “bevestigingen” die je buiten het platform krijgt.
  3. Haal grote aankopen bij voorkeur op, overdag, en betaal bij ophalen met een veilige methode in plaats van een grote som contant.
  4. Controleer de verkoper: bekijk andere advertenties, zoek de naam online en gebruik de controle-tool van de politie.
  5. Zoek de productfoto op via een omgekeerde afbeeldingszoekopdracht. Duikt hij op andere sites op, wees dan extra alert.
  6. Een prijs die veel te mooi lijkt, is dat meestal ook.

Ben je toch opgelicht? Neem direct contact op met je bank, meld het bij het platform en doe aangifte bij de politie.

Tweedehands kopen past in een bredere beweging naar minder verspilling. Lees meer over hoe dat werkt in ons artikel over de circulaire economie.

Veelgestelde vragen

Heb ik garantie als ik tweedehands koop?

Bij een bedrijf, zoals een kringloopwinkel of refurbished webshop, heb je wettelijke garantie: het product moet doen wat je ervan mag verwachten, al mag je van een gebruikt product minder verwachten dan van een nieuw. Bij een particulier heb je die consumentenbescherming niet.

Wat is het verschil tussen refurbished en tweedehands?

Een tweedehands product verkoop je zoals het is. Een refurbished product is door een specialist gecontroleerd, schoongemaakt en zo nodig gerepareerd, vaak met een nieuwe accu, en wordt meestal met garantie verkocht.

Heb ik bedenktijd bij een tweedehands aankoop?

Ja, als je online bij een bedrijf koopt: dan heb je 14 dagen bedenktijd, ook bij tweedehands. Koop je in een fysieke winkel of van een particulier, dan heb je geen wettelijke bedenktijd.

Is tweedehands kleding echt beter voor het milieu?

Alleen als je daarmee een nieuwe aankoop overslaat. Onderzoek voor Milieu Centraal laat zien dat een tweedehands kledingstuk gemiddeld maar een half nieuw stuk vervangt, omdat veel mensen extra kopen.

Bronnen