Warmtepomp of airco: verschil, kosten en besparing

Twijfel je tussen een warmtepomp of airco om je huis te verwarmen? Dat is minder vreemd dan het klinkt. Een moderne split-airco die ook kan verwarmen is namelijk zelf een warmtepomp: een lucht-luchtwarmtepomp. Het verschil met de warmtepomp waar de meeste mensen aan denken, de lucht-waterwarmtepomp, zit vooral in hoe de warmte je huis in komt.

In dit artikel lees je wat het verschil is, wanneer verwarmen met airco slim is, wat het kost in aanschaf en per winter, en waar je op let bij subsidie, geluid en installatie.

Kort samengevat

Een split-airco die kan verwarmen is technisch gezien een lucht-luchtwarmtepomp. Hij verwarmt alleen de ruimte waar de binnenunit hangt en maakt geen warm water.
Een lucht-waterwarmtepomp verwarmt het hele huis via radiatoren of vloerverwarming en kan (volledig elektrisch) ook warm water maken.
Een single split kost volgens Milieu Centraal rond de € 2.500, een volledig elektrische lucht-waterwarmtepomp ongeveer € 12.000.
Voor een lucht-luchtwarmtepomp krijg je geen ISDE-subsidie, voor een (hybride) lucht-waterwarmtepomp wel.
Als bijverwarming naast de cv-ketel kan een zuinige airco (A++ of beter) honderden euro’s gas per winter schelen, afhankelijk van hoeveel je ermee stookt.

Verschil airco en warmtepomp: lucht-lucht of lucht-water

Beide systemen halen warmte uit de buitenlucht met een buitenunit en een koudemiddel. Het verschil zit in de afgifte:

Lucht-luchtwarmtepomp (split-airco): blaast warme lucht de kamer in via een binnenunit aan de muur of het plafond. Elke binnenunit verwarmt alleen de ruimte waarin hij hangt. Bij een single split is dat één ruimte, bij een multi split zitten meerdere binnenunits op één buitenunit. Voor warm water heb je een aparte installatie nodig.
Lucht-waterwarmtepomp: verwarmt water dat door je radiatoren of vloerverwarming stroomt. Een hybride versie werkt samen met de cv-ketel, die dan ook het warme water blijft leveren. Een volledig elektrische versie neemt verwarming en warm water helemaal over, maar vraagt om een redelijk goed geïsoleerd huis en een afgiftesysteem dat op lage temperatuur werkt.

Volgens Milieu Centraal is het rendement van een moderne airco met energielabel A++ of hoger ongeveer gelijk aan dat van een lucht-waterwarmtepomp. Het grote verschil zit dus niet in de zuinigheid, maar in comfort, bereik en kosten. Meer over de verschillende typen lees je op onze pagina over warmtepompen.

Warmtepomp of airco: de verschillen in één tabel

	Split-airco (lucht-lucht)	Hybride lucht-water	Volledig elektrisch lucht-water
Wat verwarm je?	Alleen de ruimte(s) met een binnenunit	Hele huis, samen met de cv-ketel	Hele huis
Warm water	Nee, aparte installatie nodig	Nee, dat blijft de cv-ketel doen	Ja
Afgifte	Warme lucht uit de binnenunit	Radiatoren of vloerverwarming	Radiatoren (lage temperatuur) of vloerverwarming
Indicatie kosten (Milieu Centraal)	Ongeveer € 2.500 (single split)	Ongeveer € 6.200	Ongeveer € 12.000
ISDE-subsidie	Nee	Ja	Ja
Koelen in de zomer	Ja, volwaardig	Meestal niet	Beperkt, alleen bij geschikte uitvoering
Eisen aan de woning	Weinig	Vrijwel elke woning	Redelijke isolatie en lagetemperatuurverwarming

Wanneer is verwarmen met airco slim?

Een airco als hoofdverwarming voor een heel eengezinshuis is zelden de beste keuze: je hebt dan in bijna elke kamer een binnenunit nodig en je regelt warm water nog apart. In deze situaties kan een lucht-lucht warmtepomp wel goed uitpakken:

Airco als bijverwarming naast de cv-ketel. Je verwarmt de woonkamer, waar je het meeste stookt, met de airco en laat de ketel de rest en het warme water doen. Zo vervang je een flink deel van je gasverbruik zonder grote verbouwing.
Appartement of kleine woning. In een compacte, goed geïsoleerde woning kunnen één of twee binnenunits genoeg zijn. Milieu Centraal noemt een airco vooral handig in kleine woningen en in woningen zonder cv of radiatoren.
Eén ruimte die slecht warm wordt. Denk aan een uitbouw, zolderkamer of thuiswerkplek. Een single split is dan goedkoper dan het hele systeem aanpassen.
Je wilt ook koelen. Dan krijg je de verwarmingsfunctie er gratis bij.

Wil je het hele huis van het gas af, met warm water erbij, dan ligt een lucht-waterwarmtepomp meer voor de hand. Wil je eerst stap voor stap minder gas gebruiken, vergelijk dan een airco met een hybride warmtepomp. Wat die laatste kost lees je in ons artikel over de kosten van een hybride warmtepomp.

Energielabel en SCOP: hoe zuinig is een airco?

Bij een airco die verwarmt kijk je naar het energielabel voor verwarmen en de SCOP (seizoensgebonden rendement). Een SCOP van 4 betekent dat de airco over een stookseizoen gemiddeld 4 kWh warmte levert per kWh stroom. Op het label staat de SCOP voor een gemiddeld klimaat. Bij strenge vorst daalt het rendement, en sommige units leveren dan ook minder vermogen.

Milieu Centraal adviseert een split-airco met energielabel A++ of beter, een laag jaarverbruik en een stille buitenunit. Een airco met een slechter label verbruikt bij verwarmen veel meer stroom.

Verbruik en kosten per seizoen: een rekenvoorbeeld

Hoeveel je bespaart met airco als bijverwarming hangt af van je woning, je stookgedrag en je energieprijzen. Een indicatie, met deze aannames:

De airco levert in de woonkamer 3.000 kWh warmte per stookseizoen. Dat is ongeveer wat een cv-ketel uit 350 m³ gas haalt (zo’n 8,5 kWh nuttige warmte per m³).
De airco haalt in de praktijk een gemiddelde SCOP van 4.
Stroomprijs € 0,32 per kWh en gasprijs € 1,79 per m³, de gemiddelde variabele tarieven inclusief belastingen eind oktober (Energievergelijk).

Per stookseizoen	Cv-ketel (gas)	Split-airco (SCOP 4)
Benodigde energie	Ongeveer 350 m³ gas	Ongeveer 750 kWh stroom
Kosten	Ongeveer € 625	Ongeveer € 240
Verschil		Ongeveer € 385 minder

Stook je meer of minder met de airco, dan schuift de besparing evenredig mee. Heb je een vast of dynamisch contract met andere tarieven, reken dan met je eigen prijzen. Het onderhoud van een split-airco kost volgens Werkspot ongeveer € 80 tot € 150 per jaar, en dat haalt een deel van de besparing weer weg.

Aanschaf en installatie van een lucht-lucht warmtepomp

Milieu Centraal rekent voor een single split met ongeveer € 2.500. Prijsvergelijker Werkspot noemt voor een single split inclusief montage € 1.600 tot € 3.200, en voor een multi split met twee binnenunits € 2.700 tot € 3.800. Elke extra kamer kost meer, onder meer voor leidingwerk en doorvoeringen. Vraag daarom meerdere gedetailleerde offertes aan.

Subsidie: geen ISDE voor een airco

Voor een lucht-luchtwarmtepomp kun je geen ISDE-subsidie krijgen. RVO legt uit dat dit type in de meeste situaties voor koeling wordt gebruikt en daarom in de categorie airconditioning valt. Voor een (hybride) lucht-waterwarmtepomp kun je wel ISDE aanvragen, mits het model op de meldcodelijst staat en een installatiebedrijf hem plaatst.

Let op: het kabinet wil de ISDE voor lucht-waterwarmtepompen in 2027 flink verlagen. Volgens de voorlopige plannen geldt een overgangsregeling als je de warmtepomp uiterlijk 31 december 2026 koopt. De bedragen zijn nog niet definitief, dus kijk voor de actuele voorwaarden bij RVO.

Geluid en vergunning voor de buitenunit

De buitenunit van een airco maakt geluid, net als die van een warmtepomp. Er geldt een geluidsnorm op de erfgrens met de buren, en je mag een buitenunit alleen onder voorwaarden vergunningvrij plaatsen, bijvoorbeeld laag bij de grond in de tuin. Hangt hij hoger aan de gevel of woon je in een monument of beschermd stadsgezicht, dan heb je vaak een vergunning nodig. Meer hierover lees je in ons artikel over de nadelen van een warmtepomp. Check daarnaast de regels van je gemeente en, in een appartement, die van de VvE.

Koudemiddel en een gecertificeerde installateur

Een split-airco is een koelinstallatie met een koudemiddel. Alleen een monteur met een F-gassendiploma mag hem plaatsen of vullen, en het installatiebedrijf moet volgens Milieu Centraal een BRL 100-certificaat hebben. Zelf monteren is dus geen optie.

Kijk ook naar het koudemiddel. Het veelgebruikte R32 is ruim 600 keer zo schadelijk voor het klimaat als CO₂ als het weglekt. Propaan (R290) is een natuurlijk koudemiddel met een veel kleinere klimaatimpact en is bij een single split volgens Milieu Centraal de betere keuze. De EU scherpt de regels steeds verder aan: volgens brancheorganisatie NVKL mogen nieuwe split lucht-luchtsystemen tot 12 kW vanaf 2029 alleen nog koudemiddelen met een lage klimaatimpact bevatten.

Comfort: warme lucht of vloerverwarming

Hier zit het grootste verschil in de praktijk. Een airco verwarmt met warme lucht. Dat werkt snel, maar je hoort de binnenunit en de luchtstroom kan als tocht aanvoelen. Milieu Centraal noemt de warmte daardoor minder comfortabel dan bij andere warmtepompen. Warmte is ook ongelijk verdeeld: dicht bij het plafond is het warmer dan bij je voeten.

Een lucht-waterwarmtepomp met vloerverwarming of radiatoren geeft rustige stralingswarmte, verdeeld over het hele huis.

Koelen in de zomer

Het grote pluspunt van een airco is dat hij ook volwaardig koelt. Volgens Milieu Centraal verbruikt een single split bij gemiddeld gebruik (110 uur per jaar) ongeveer 80 kWh, dat is zo’n € 25 per jaar bij de huidige stroomprijs. Een mobiele airco gebruikt meer en koelt slechter.

Veelgestelde vragen

Is een airco een warmtepomp?

Ja, een split-airco die kan verwarmen is een lucht-luchtwarmtepomp. Hij werkt met hetzelfde principe als een lucht-waterwarmtepomp, maar geeft de warmte af als lucht in plaats van via water in radiatoren of vloerverwarming.

Is verwarmen met airco goedkoper dan met gas?

Met een zuinige airco (SCOP rond 4 of hoger) en de huidige energieprijzen meestal wel. In ons rekenvoorbeeld kost dezelfde hoeveelheid warmte met de airco ongeveer € 240 en met gas ongeveer € 625. Bij een oude of te kleine airco valt de besparing lager uit.

Kan ik mijn hele huis verwarmen met airco?

In een klein, goed geïsoleerd appartement kan dat. In een eengezinswoning heb je dan meerdere binnenunits nodig en een aparte oplossing voor warm water, zoals een warmtepompboiler. Een lucht-waterwarmtepomp is dan vaak logischer.

Krijg ik subsidie op een airco?

Nee. Voor een lucht-luchtwarmtepomp geeft RVO geen ISDE-subsidie, omdat die onder airconditioning valt. Een (hybride) lucht-waterwarmtepomp komt wel in aanmerking.

Warmtepomp of airco: wat is slimmer om je huis te verwarmen?