16.8 C
Nederland
3 juli 2020

Teunisbloemen een salade verfraaien

Middelste teunisbloem

In de zomermaanden zie je niet alleen op meer natuurlijke groeiplaatsen, maar ook in de bermen en taluds van autowegen de tamelijk hoge planten met forse stengels en grote opvallende goud- tot oranjegele bloemen boven in de plant. Het zijn Teunisbloemen. Middelste teunisbloem, Oenothera biennis, is een van de drie teunisbloemen die we in onze flora onderscheiden. Met een beetje geluk kun je in de middag zien hoe de bloemen zich openen. De bloemen openen zich pas tegen de avond. Het is een plant voor de nachtvlinders, een tweejarige schoonheid die in het Engels ‘evening primrose’ wordt genoemd. Behalve mooi is het een bijzondere plant waarvan je bijna alles kunt eten. Niet alleen de bloemen kunnen je bord verrijken, maar ook de wortels, het jonge blad, de jonge bloeistengels, de bloemknoppen, de groene zaaddoosjes en het zaad.

Middelste teunisbloem een vergeten groente

De knollen van middelste Teunis bloem zijn eetbaar en smaken licht naar ham. Ze zien er bovendien een beetje roze uit, net als ham. In Frankrijk wordt het ´plantaardige ham´genoemd, ofwel ´jambon végétale´. Het leuke aan middelste teunisbloem is dat de bloem bijzonder mooi is. Deze plant is niet alleen mooi, voedzaam en lekker, maar hij behoort ook thuis in het standaardarsenaal van fytotherapeutische geneeskruiden.

Teunisbloem in de geschiedenis

Noord Amerikaanse Indianen maakten een infusie, een aftreksel gemaakt met heet water, van de zaden van teunisbloem. Infusies van de hele plant werden gebruikt bij diverse ziekten: angst, maag- en darmproblemen, astma en kinkhoest. In 1619 kwam de eerste middelste teunisbloem in Europa aan; hij was meegenomen met schepen die de Verenigde staten in wording hadden aangedaan. De botanische tuin van Padua in Italië was de eerste plek waar deze plant werd gekweekt. Na enkele tientallen jaren werden in Europa de eerste medicinale ervaringen met middelste teunisbloem gegeven; Nicholas Culpeper, de Engelse botanicus en herbalist uit de 17e eeuw, schreef dat de plant zijn medicinale dienst kon bewijzen bij obstructies van de lever en milt en dat de plant urinedrijvend is. Mrs Maud Grieve, die in 1931 ´The Complete Herbal´ publiceerde, een boek waarin 800 geneeskruiden beschreven staan, noteerde een genezende werking op lever-, maag- en darmaandoeningen, kinkhoest, astma en vrouwelijke problemen zoals ´volheid van het bekken´. De middelste teunisbloem werd wereldberoemd toen de Nederlandse hoogleraar in de plantkunde Hugo de Vries mutaties van teunisbloem beschreef. De Vries was de eerste die woorden als genen gebruikte; zijn onderzoek was een poging om de evolutietheorie van Darwin te bewijzen maar helaas klopten zijn theoriën in het licht van de erfelijkheidsleer niet.

Teunisbloemolie gezond voor je lijf

Je kunt de zaden ook fijnmalen in een vijzel. Hierdoor komt de teunisbloemolie vrij. Deze olie bevat veel gamma-linoleenzuur, een onverzadigd vetzuur waarmee het lichaam linolzuur maakt en dat werkzaam is bij vele processen in het lichaam. Teunisbloemolie werkt bloeddrukverlagend, maakt een droge en schilferige huid elastischer, wordt gebruikt bij eczeem en speelt een rol bij de hormoonhuishouding. Mensen met epilepsie, manische depressiviteit of zwangere vrouwen wordt afgeraden om teunisbloemolie te gebruiken.

Gezondheid

Teunisbloem in de natuurgeneeskunde
Ook in de natuurgeneeskunde is de teunisbloem erg belangrijk. De olie uit de zaden van de plant is rijk aan belangrijke vetzuren met een gehalte aan gamma-linoleenzuur tot wel 14 procent.

De olie is daardoor goed voor:

Ontstekingen in het lichaam
De menopauze
Reuma
Overgewicht door stofwisselingsstoornissen
Hart- en vaatziekten
Hoge bloeddruk
Astma
Hooikoorts
Allergieen
Premenstruele klachten

Teunisbloem

niet bij manische depressiviteit of epilepsie
Mensen die leiden aan manische depressiviteit of epilepsie moeten geen teunisbloemolie gebruiken. Ook zwangere vrouwen wordt het gebruik afgeraden.

Medicinaal wordt de ongeraffineerde vette

Olie, die koud uit de rijpe zaden geperst wordt, gebruikt. Van oudsher wordt in de volksgeneeskunde de olie gebruikt bij hyperactieve kinderen, een verhoogde cholesterolspiegel, premenstrueel syndroom, multiple sclerose, acne, diabetes, psoriasis, neurodermitis, reumatoïde artritis, maagklachten, diarree, huiduitslag, kinkhoest, astma, wonden en insectenbeten.
De olie bevat gamma linoleenzuur (GLZ), een meervoudig onverzadigd vetzuur dat het lichaam helpt bij de aanmaak van hormoonachtige stoffen (prostaglandinen). Wanneer dit proces onvoldoende functioneert, ontstaan er klachten aan de spieren van de baarmoeder, bloedvaten, zenuwstelsel en stofwisseling. De prostaglandinen remmen ontstekingen en bevorderen het immuunsysteem.
Teunisbloemolie is vitaliserend, hydraterend, verzachtend, huidherstellend, ontstekingsremmend en haargroeibevorderend.
Wetenschappelijk aangetoond is het nut van onverzadigde vetzuren, linolzuren en linoleenzuren in een vetarm dieet om aandoeningen van hart- en bloedvaten en aderverkalking te voorkomen. Het kan de huid verbeteren bij eczeem/neurodermitis als dit door linoleenzuurgebrek

De biologische moestuin

Zaai in de lente of herfst in zaaiteilen. Het zaad moet niet afgedekt worden, zet het gewoon in een platte bak. Het zaad kiemt na 3-4 weken. In de herfst gezaaide plantjes, kunt u beter verspenen in potjes en laat deze in de platte bak overwinteren voor u ze buiten uitplant. U kunt ook in de lente direct buiten zaaien op voorbereide grond. Dek dan de grond af met takjes om te voorkomen dat vogels het zaad opeten.

Teunisbloem heeft graag goed doorlatende grond op een droge, zonnige plek. Kleinere variëteiten kunt u ook in pot kweken. Om de plant in toom te houden en wilde uitzaai te voorkomen, knipt u de bloemen in de herfst af vòòr het zaad rijp is.

Pluk van de vroege lente tot midden zomer het blad naar behoefte voor vers gebruik. In de zomer kunt u de bloemknoppen plukken net voor die open gaan. Op het einde van de zomer, maar voor het zaad zich vormt, kunt u de oude wortels van twee jaar oude planten opgraven, dan hebben ze de beste

Eetbare wortels en stengels

en (zoete) bloemen kunnen aan salades worden toegevoegd.

De oudere volgroeide bladeren worden dan weer beter gekookt als spinazie.

De wortels die een nootachtige smaak hebben kunnen als pastinaak worden gekookt.

Uit de zaden die tussen augustus en oktober rijpen wordt een kostbare olie gewonnen. Maar u kan ze eveneens gebruiken bij het bakken.

Een aftreksel van stengels en bladeren vormt een uitstekend stoombad voor het gezicht.

Jonge wortels kunnen als groente gegeten worden, de bloem wordt ook wel hamwortel genoemd omdat de wortels dezelfde kleur hebben als ham. Ze hebben een peperachtige smaak. Jonge stengels kunnen ook als salade gegeten worden. De bloemen kunnen ook als kleurrijk element in salades

De bloemen zelf staan mooi in een salade, en zijn
ook lekker van smaak.

Ook kun je met de bloemen een salade verfraaien

Recept: ijsbergsla met viooltjes en teunisbloem.
Snij de krop doormidden, was en droog het, dan in dunne slierten snijden. Doe het in een grote kom of op een schaal en strooi 15-20 teunisbloemetjes en 15-20 vioolbloemetjes erover. Maak een dressing van 3 eetlepels zonnebloemolie en een eetlepel witte wijnazijn. Roer er kleingesneden munt doorheen. Voeg vers gemalen zwarte peper toe. Giet de dressing vlak voor het serveren over de salade en hussel de salade.

Nog een recept
Teunisbloemen
50 gram gorgonzola
5 dadels
Sap van 1 halve sinaasappel
Laat de dadels een uurtje weken in het sinaasappelsap.
Snijd de dadels zeer fijn. Prak ze door de gorgonzola.
Vul elke bloem met een kleine theelepel van het mengsel en schik ze op een bordje of amuselepels.

Trending

Buikvet verminderen door vooral veel sporten en geen suiker

Om buikvet kwijt te raken is bewegen en sporten nummer 1. Elke dag minstens een half uur actief bewegen is noodzakelijk om ziekte beelden...

Gesjoemel met brood aan banden gelegd

De regelgeving voor brood is per 1 juli 2020 een stuk strenger geworden omdat de consument belazerd werd met misleidende namen of gekleurd brood,...

Biologische soja een regenwoud vriendelijk product?

Soja is niet gezonder dan andere plantaardige producten, maar ook niet echt ongezond zoals wel eens wordt beweerd. Zo zou het vrouwelijke hormoon in...

Greenpeace op landingsbaan Schiphol met spandoek

Actievoerders van Greenpeace Nederland zijn vanochtend de Aalsmeerbaan bij Schiphol opgefietst. Ze willen dat er voorwaarden worden gesteld aan de miljarden die de overheid...