Waarom een referendum over TTIP en CETA?

Digiqole ad
Wat is TTIP en CETA

TTIP verdrag tegen democratie en verbeteringen op gebied van milieu-, arbeids- dierenwelzijn. Achter gesloten deuren, in het grootste geheim, wordt er tussen de EU en de VS onderhandeld over het handelsverdrag TTIP. Regeringen en bedrijven beloven ons om economische groei en banen te creeeren aan beide kanten van de Atlantische Oceaan. De onderhandelingen voor TTIP zijn strikt geheim. Maar er lekt genoeg uit en de Canadese versie van TTIP – het CETA-verdrag – is al klaar. CETA zal dit jaar waarschijnlijk goedgekeurd worden en dan zal er een referendum nodig zijn om het tegen te houden.

TTIP en CETA bedreigen de democratie

Noodzakelijke verbeteringen op gebied van milieu-, arbeids- dierenwelzijns- en consumentenrechten worden vrijwel onmogelijk gemaakt, omdat regelgeving door zowel de EU als de VS moet worden goedgekeurd. Bovendien kunnen bedrijven straks de Nederlandse overheid aanklagen bij speciale private tribunalen, als ze kunnen aantonen dat politiek beleid tot economische schade leidt. In gewone mensentaal: politici kijken wel uit om wetten te maken die consumenten beschermen (en economisch nadelig zijn voor bedrijven). Dat kan ze op een flinke schadeclaim komen te staan.

Maar wij burgers in Nederland staan niet machteloos

We hebben sinds kort een krachtig middel in handen om dit soort zaken te blokkeren. We kunnen sinds 1 juli een nationaal referendum afdwingen over nieuwe wetten en verdragen. Dat willen wij gebruiken tegen TTIP en CETA.

Foodwatch is een van de oprichters van het Platform TTIP referendum. Het Platform TTIP referendum is een petitie gestart om een referendum te eisen indien TTIP en CETA niet van tafel gaan.

Door de petitie te tekenen laat jij weten dat als het aan jou ligt er een referendum komt over CETA en daarna over TTIP. Eis je recht als burger en red de democratie!

Kort nog eens de feiten

Grote bedrijven kunnen overheden aanklagen voor speciale tribunalen als deze democratisch beleid aannemen dat de kansen van het bedrijf op winst aantast. Dit kost de belastingbetaler soms miljarden euro’s.

Europa moet de vaak slechtere Amerikaanse en Canadese standaarden op het vlak van arbeid, sociale bescherming, milieu, dierenwelzijn en consumentenbescherming accepteren. Dan voeren we hun wetgeving in Europa in zonder dat burgers of parlementen daar nog iets over te zeggen hebben.

De onderhandelingen zijn geheim

Wij burgers hebben bij dit alles het nakijken. Daarom willen we een referendum! Ondersteun je dit, teken dan de petitie hiernaast.

Wat is een referendum?

Een referendum is een volksstemming over een onderwerp (in ons geval TTIP) waaraan iedereen mag deelnemen die de Nederlandse nationaliteit heeft en 18 jaar of ouder is. Het is dus een instrument van de directe democratie. Het nationale referendum is relatief nieuw in Nederland. In 2005 werd er een éénmalig “referendum van bovenaf” gehouden over de Europese Grondwet. Sinds 1 juli 2015 is het ook voor burgers mogelijk om een referendum aan te vragen over wetten en verdragen nadat die door de Tweede en Eerste Kamer zijn goedgekeurd.

Waarom een referendum over TTIP en CETA?

De organisaties die deelnemen in het Platform TTIP CETA Referendum, zijn om verschillende redenen kritisch over TTIP en CETA (dat is de Canadese versie van TTIP, dus een verdrag tussen de EU en Canada). De belangrijkste redenen: de verdragen zijn een bedreiging voor de democratie, ze zorgen dat grote bedrijven enorme schadevergoedingen van overheden kunnen eisen voor speciale arbitragehoven, het dwingt ons om de (vaak lagere) standaarden en wetgeving op allerlei terreinen uit Amerika resp. Canada over te nemen, en het verdrag wordt geheel in het geheim uitonderhandeld door de EU. Ook willen wij een breed publiek debat over TTIP, CETA en soortgelijke vrijhandelsverdragen. Daarom vragen we een referendum aan. Overigens is er grote kans dat het CETA-verdrag eerder wordt goedgekeurd dan TTIP. In dat geval vragen wij een referendum over CETA aan.

Wie zitten er achter dit referendum?

Er is een groeiende lijst van organisaties die deelnemen in het Platform TTIP CETA Referendum.

Wanneer is het referendum?

Het referendum kan pas gehouden worden nadat TTIP of CETA zijn goedgekeurd door de Europese Raad (waarin de Nederlandse regering zitting heeft) en vervolgens door de Tweede en Eerste Kamer. Ongeveer een half jaar later kan het referendum gehouden worden. Als de Canadese versie van TTIP (CETA) eerder aangenomen wordt, dan zullen we een referendum over CETA aanvragen. Dit zal naar verwachting niet voor 2017 zijn.

Wie mag er stemmen?

Iedereen die ook stemrecht voor de Tweede-Kamerverkiezingen heeft, mag stemmen bij het referendum. Je moet dus de Nederlandse nationaliteit hebben en minimaal 18 jaar zijn. Je krijgt dan vanzelf een oproepkaart in de brievenbus.

Is het referendum bindend?

Nee, officieel is het referendum “raadgevend”. En de opkomst moet minimaal 30 procent zijn (dat gaat wel lukken). Maar het is een zwaar middel en de meeste politieke partijen zullen de uitslag niet goed durven te negeren. Wij zullen de politieke partijen uitdagen om ruim voor het referendum het beloven dat ze de uitkomst zullen respecteren. Politici als CDA-leider Buma en Gert Jan Segers van de ChristenUnie, die beide tegen de referendumwet stemden, hebben nu al aangegeven dat ze de uitkomst van referenda willen accepteren.

Wat als we “ja” stemmen?

Dan zal Nederland instemmen met het TTIP- resp. CETA-verdrag (want de regering en de Tweede en Eerste Kamer hebben dan al ingestemd, anders wordt het referendum niet gehouden).

Wat als we “nee” stemmen?

Dan moeten de regering en de Tweede en Eerste Kamer zich opnieuw buigen over het TTIP- resp. CETA-verdrag. Ze zullen hierbij recht moeten doen aan de uitslag.

Kan ik het referendum ook steunen als ik voor TTIP ben?

Ja, want als je onze petitie tekent, dan vraag je alleen om een referendum. Je hebt dan nog ruim de tijd om voor jezelf te beslissen of je voor of tegen wilt stemmen. Maar een referendum is altijd een goede zaak.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Guido Sparreboom

Digiqole ad

Guido