Onze hersenen bestaan ook uit een reptielenbrein en een zoogdierbrein

Onze hersenen bestaan ook uit een reptielenbrein en een zoogdierbrein

Wij mensen zijn de slimste diersoort die in de laatste paar honderd duizend jaar de neocortex heeft ontwikkeld, waarmee ons denkvermogen aan te danken hebben. In dit deel van je hersenen maak je weloverwogen beslissingen, doe je kennis op, denk je logisch na en analyseer je problemen. Maar we hebben nog twee belangrijke gedeelte in ons brein die ons gedrag en denkvermogen beïnvloeden namelijk het zoogdieren en reptielen brein.

De evolutie hebben onze hersenen aangepast om te overleven

Het menselijke denkvermogen heeft zich de laatste twee honderd duizend jaar ontwikkeld. Het zoogdieren brein is veel en veel ouder en heeft zich ontwikkeld bij alle zoogdieren over de afgelopen miljoenen jaren. Ons oudste brein dat vooral bestaat uit de hersenstam, hebben we gemeen met de reptielen. Dit brein is volgens geleerden zo’n 500 miljoen jaar oud. Het ‘reptielenbrein’ is dus het oudste gevormde deel van de hersens in de evolutie van de mens en is nu nog steeds aanwezig. Hier zetelt ons instinct en onze wil om te overleven en alles wat daarvoor belangrijk is zoals eten, drinken, ons voortplanten en domineren.

Reptielenbrein

Het reptielenbrein is het oudste hersengedeelte bij de mens, maar dat ook aanwezig is bij diersoort als de reptielen. Het reptielenbrein zorgt dat je zonder nadenken vlucht, bevriest of aanvalt bij gevaar. fight-flight-freeze (3xF). Fight, flight en freeze zit hem in het oudste en kleinste deel van je hersenen. Het bevindt zich in de hersenstam, precies boven de plaats waar het ruggenmerg de schedel bereikt. Het heeft invloed op alles wat pasgeborenen ook doen (ademhalen, eten, drinken en huilen). Maar bij ons als mens heeft het ook invloed indien we onverwacht in een spannende of gevaarlijke situatie komen. Op deze momenten neemt het reptielen brein het over van ons denk vermogen en helpt ons te overleven. We kunnen dan ook niet meer nadenken en reageren slechts met een reactie op de situatie. Deze reactie is niet willekeurig maar vaak door het DNA doorgegeven. Zo zal iemand bij wie zijn kind gevaar loopt eerder aanvallen inplaats van vluchten of verstoppen. Is hij alleen dan zal hij de confrontatie eerder mijden en vluchten om te kunnen overleven. Na afloop gebruiken we het grootste gedeelte van de hersenen weer, het denk vermogen en begrijpen we soms geeneens waarom we zo gereageerd hebben. Waarom bleef ik niet staan, of heb ik hem niet geslagen…of waarom heb ik niet adequate gereageerd en deed ik niks? Het blijkt dat je reptielen brein hoe klein ook…. het over heeft genomen van je denkvermogen. Het ging buiten je denk vermogen om!

Zoogdieren denken bijna niet en reageren meer vanuit hun gevoel

Maar er is ook nog een zoogdieren brein dat tussen het denk vermogend brein en reptielen brein in zit. De zoogdieren zoals bij de aap, heeft deze hersenen ook. Het wordt ook wel het emotionele brein genoemd, omdat je reactie lachen, verdrietig zijn of bijvoorbeeld boos hier als reactie worden weergegeven, maar ook onze sex driften, angst gevoelens, plezier etc. hier uit voortkomen. Apen lijken op mensen en andersom en dat heeft vooral hier mee te maken. In dit gedeelte van je hersenen worden dan ook alle zintuiglijke informatie gefilterd op emotionele relevantie en vergelijkt deze met opgeslagen herinneringen en gedrag gebaseerd op positieve en negatieve ervaringen. Het zoogdieren brein helpt je op die manier om te herhalen wat je als fijn of gelukkig ervaart zoals de zin in lekker eten, lachen, sex of warmte en liefde. Maar ook de onplezierige ervaringen die verdriet, pijn of angst hebben veroorzaakt te vermijden. Dit deel van het brein beloont ook sociaal gedrag, door het vrijgeven van de neurotransmitter dopamine die je een goed gevoel geeft. Het kan dus je keuze naar vriendschap bepalen, maar ook je voorkeur voor eten dat meestal vet of suiker bevat om te overleven in perioden van voedsel schaarste.

Wij staan boven de andere diersoorten door ons denkvermogen, maar hebben gedeeltelijk de zelfde hersenen als andere diersoorten, wat het reptielen brein en zoogdieren brein aangaat.  Kortom, mocht je dit aan het lezen zijn, dan gebruik je het menselijke brein. Denk je te veel aan seks of lekker eten, dan zijn je emotionele hersenen je gedachten aan het beïnvloeden. Mocht je ineens reageren op een gevaarlijke situatie (een voetbal wordt naar je hoofd geschoten, je hoort in eng geluid of er loopt een spin langs de muur) dan is het reptielen brein meester over de twee andere gedeelte van je brein. Ons gedrag wordt dan ook vaak zonder na te denken beïnvloed door het dierlijke brein.

Gerelateerde artikelen