Ons milieu en drinkwater

Omdat we al veel blogs hebben over gif op of in ons voedsel gaan we iets dieper in op het effect van gif of chemische stoffen die terecht komen in ons milieu en uiteindelijk mogelijk ook een gevaar vormen voor ons drinkwater.

Drinkwater in Nederland

Je doet de kraan open, en er komt schoon, helder drinkwater uit. Je denkt er niet bij na, maar de helft van het drinkwater in Nederland komt uit de rivieren. En rivierwater kan je echt niet drinken. De rest van het drinkwater wordt uit de grond opgepompt. Grondwater is wel schoner maar ook niet geschikt om te drinken. Voor het water bij U uit de kraan komt moet er dus wel wat gebeuren.

Grondwater is het water dat dieper in de bodem ligt

Het is door verschillende grondlagen heen gesijpeld en veel vuil is daarin achtergebleven. Daardoor is het schoner dan oppervlaktewater en makkelijker te zuiveren.

Oppervlaktewater is het water in rivieren en plassen

Vooral water uit de Rijn en de Maas wordt gebruikt voor het maken van drinkwater. Het zuiveren van oppervlaktewater is ingewikkelder dan het zuiveren van grondwater. Oppervlaktewater is minder schoon, onder andere omdat fabrieken hun afvalwater hierin lozen. Ook spoelt er mest en bestrijdingsmiddelen uit de landbouwgebieden in het oppervlaktewater.

Waterleidingbedrijven zorgen voor waterwinning, waterzuivering, aanleg en onderhoud van het leidingnet en de distributie van leidingwater. Zij zorgen ervoor dat jij gewoon je flesje uit de kraan kunt vullen. Maar hoe krijgen ze oppervlaktewater en grondwater zo schoon dat je het kunt drinken? Daarvoor moeten ze het eerst zuiveren.

Zuivering van grondwater

Grondwater wordt uit de bodem omhoog gepompt waarna er met sproeiers en watervallen zuurstof aan het water wordt toegevoegd. Hierdoor klontert het vuil samen in vlokjes. Dit vuil wordt door zandfilters uit het water gefilterd. Bevat het water na deze behandelingen nog te veel kalk, dan wordt het onthard. Daarna is het water meestal helder, schoon en goed van smaak. Heel soms zijn er toch nog ongewenste stoffen achtergebleven. Dan wordt het water nabehandeld met actieve koolfilters. Het schone drinkwater wordt vervolgens opgeslagen in een grote tank die reinwatertank genoemd wordt (rein betekent schoon). Daar blijft het totdat het aan de gebruikers geleverd kan worden. Grondwater wordt vooral in het noorden, het oosten en het midden van Nederland gebruikt.

Zuivering van oppervlaktewater is veel ingewikkelder

Het oppervlaktewater bevat meer vervuiling en moet dus beter schoongemaakt worden dan grondwater.
Het te zuiveren oppervlaktewater wordt in de zuiveringsinstallatie gemengd met chemicaliën.

Dit bindt de ergste verontreinigingen die dan naar de bodem zakken.
Zo kan het makkelijk afgevoerd worden. De drab wordt zuiveringsslib genoemd. In een volgende fase, nadat het verontreinigde slib is bezonken, volgt de behandeling met ozon en een eventuele tweede behandeling met chemicalën. Via een dubbellaagsfilter wordt het water dan naar actieve koolfilters gepompt. Deze halen stoffen uit het water zoals bestrijdingsmiddelen.

Sporen van schoonmaakmiddelen, medicijnen en ongediertebestrijders worden uit ons drinkwater gezuiverd of komen nog wel in een zeer lage concentraties voor. Deze stoffen komen volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) wel in grote aantallen voor in onze drinkwaterbronnen. De helft van deze waterbronnen is vervuild als gevolg van landbouw, rioleringen, industrie en bodem verontreinigingen, aldus het RIVM.

Waterzuiveringsbedrijven moeten steeds meer middelen inzetten om de kwaliteit van het drinkwater te garanderen!

Zwaarder geschut

Rioolwaterzuiveringsinstallaties kunnen deze stoffen nog niet goed verwijderen, waardoor ze in het milieu terecht komen en dus ook in bronnen van drinkwater. Waterbedrijven moeten steeds geavanceerdere technieken gebruiken om het water te zuiveren. PWN is tot nu toe het enige waterbedrijf in Nederland dat met een membraanfilter werkt. Hierdoor wordt water tot op de molecuul gezuiverd en komen medicijn of chemische resten niet door het filter heen.

Wat er niet in zit, hoef je er ook niet uit te halen

Medicijn- en andere chemische resten in onze waterbronnen zijn een probleem. Deze chemische stoffen vervuilen de waterwingebieden, waardoor in sommige delen van Nederland de grondwaterwingebieden zelfs gesaneerd moeten worden. Daarom zijn er zelfs plannen om bij ‘de vervuiler’ te zuiveren. Enkele ziekenhuizen zuiveren al hun afvalwater, zodat er geen/minder medicijnresten in het watersysteem komen. Een schone bron zorgt namelijk voor een betere kwaliteit drinkwater.

Geen zorgen volksgezondheid

We moeten ons goed beseffen wat we in ons drinkwatersysteem lozen (medicijnen, make-up, bestrijdingsmiddelen, etc.) en welke gevolgen dit heeft. De stoffen worden gelukkig wel goed uit ons drinkwater gezuiverd, maar hoe meer stoffen in het watersysteem hoe hoger de zuiveringskosten gaan worden. De stoffen die tóch in het drinkwater komen, komen in zo’n lage concentratie voor dat je een zwembad per dag leeg moet drinken willen medicijnresten effect hebben op onze gezondheid…als je de verantwoordelijke van de waterzuivering mag geloven.

Het gevaar van een vervuild milieu

Ons milieu is niet die rivier die weg stroomt naar zee of die rookwolk die verdwijnt naar een ander land. We zitten op een planeet en sommige giftige stoffen komen via ons water en ook door de lucht in ons milieu waar we van afhankelijk zijn. Sommige chemische middelen breken nou eenmaal niet of slecht af en komen soms weer terug op je bord (vis) of als chemische (bestrijdings-) middelen in onze ‘ water bronnen’. Daarom is het niet alleen zorgwekkend dat we gif op of in ons eten krijgen, maar ook in ons milieu door het gebruik van bestrijdingsmiddelen of andere chemische middelen.

De laatste jaren is ons pesticide gebruik in de Europese landbouw zó uit de hand gelopen dat er amper nog een gifvrij ecosysteem te vinden is. Pesticide-gebruik in Spanje zonder beschermende kleding.zoom Pesticide-gebruik in Spanje zonder beschermende kleding. Steeds vaker worden gewassen overvloedig besproeid met een bonte verzameling pesticiden, vaak al ‘preventief’ dus voordat er überhaupt een plaaginsect of schimmel is gesignaleerd. Inmiddels worden gewassen, soms tientallen keren per groeiseizoen bespoten. Wie zich voedt met producten van de gangbare, industriële landbouw (lees: bijna iedereen) moet er maar op vertrouwen dat de Europese regels al te schadelijke middelen weren. Uit onderzoek van Greenpeace blijkt dat niet alleen de toelatingsprocedures gatenkazen zijn, maar dat het milieu nu al een levensgrote prijs betaalt.

Waterverbruik in Nederland

Uit nieuwe onderzoeksrapporten blijken een kwart van alle bedreigde plant- en diersoorten lijdt onder het gebruik van pesticiden en kunstmest. In hoeverre wij als mens lijden aan het terug komende gif via de lucht of water in het eco systeem blijft onzeker, maar een feit is dat elke kanker patiënt er een teveel is en we zeer scherp mogen zijn over wat ons als consument voorgeschoteld wordt of aangeboden wordt als drinkwater. Ook mogen we scherp zijn als ons milieu wordt bedreigt daar het nou eenmaal niet meer gaat om beestjes en plantjes maar ons zelf.

Een feit is dat hoe meer wij het milieu ontlasten door biologische voedsel te eten en ecologische verantwoorde producten te kopen hoe beter dit is voor ons milieu en de volksgezondheid. Hier zouden we zelf natuurlijk nog een lijst aan maatregelen aan kunnen koppelen maar die kunnen we zelf wel invullen. Wij hebben het deels zelf ook in de hand om ons milieu te sparen of schoon te houden.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Foutje gezien? Mail naar: guido@groennieuws.nl ❤️ We zijn je dankbaar! Hoofdredacteur van het online journalistieke platform Groen Nieuws