Natuurlijke en kunstmatige vastlegging Co2

Natuurlijke en kunstmatige vastlegging Co2

De natuur kan ook Co2 vastleggen, maar de mens ook!

Co2 komt vrij bij verbranding, maar ook bij het uit ademen komt Co2 vrij. Verder bij verbranding van organisch materiaal of fossiele brandstoffen, maar ook bij vertering van bijvoorbeeld dode bomen of veen. Co2 wordt door planten gebruikt om koolhydraten (bouwstenen en suikers) van te maken en zuurstof. De Co2 zorgt ook dat we niet bevriezen op aarde, maar maakt ook dat het klimaat opwarmt nu het een te dikke laag vormt in de atmosfeer….samen met andere broeikas gassen. Kortom, Co2 is een natuurlijk gas en onmisbaar voor planten om te groeien en om onze planeet groen en warm te houden. Een teveel maakt dat er teveel warmte wordt vastgehouden en ons klimaat opwarmt met alle gevolgen van dien.

Ongeveer 2,7 miljard jaar tot 542 miljoen jaar geleden
Zo’n 2,7 miljard jaar geleden was er nog nauwelijks CO2 in de atmosfeer. Waarschijnlijk waren toen andere broeikasgassen dominant, zoals CH4 ofwel methaan. Methaan is een heel krachtig broeikasgas en houdt wel 23 keer meer warmte vast dan dezelfde hoeveelheid CO2. Methaan heeft wel een minder lange levensduur in de atmosfeer dan CO2. Het wordt op natuurlijke wijze geproduceerd door bacteriën bij de afbraak van dode planten en dieren. Methaan ontstaat vooral in moerassen en venen met dood plantenafval in zuurstofarme omstandigheden, maar wordt bijvoorbeeld ook geproduceerd in onze darmen. De belangrijkste bronnen van het stijgende methaan gehalte zijn de veehouderij en rijstteelt. Methaan producerende bacteriën bevinden zich in de ondergelopen bodems van de rijstvelden en in de pens van koeien. Omdat we wereldwijd steeds meer vlees eten, heeft dit een groot effect op de hoeveelheid methaan die in de lucht komt.
Die situatie van de samenstelling van de lucht of atmosfeer  veranderde 2,2 miljard jaar geleden, toen de aardse atmosfeer oxideerde. Vanaf dat moment nam de CO2 het over van het methaan. Uit koolstofisotopen in microfossielen uit een lijmsteenformaties in China van 1,4 miljard jaar oud is berekend dat het CO2-gehalte in deze periode tussen de 10x en 200x zo hoog was als het huidige CO2-gehalte. Over de aardse temperaturen in deze periode zijn weinig gegevens bekend, over een exacte relatie CO2- temperatuur derhalve ook niet. Maar het is vrij zeker dat de oceanen tot 3,5 miljard jaar geleden een groot deel van de tijd ijsvrij waren omdat de Co2 als broeikasgas de warmte van de zon met een dikke laag vasthield.
Door de verbranding van fossiele brandstoffen en veehouderij neemt de Co2 nog steeds toe

Ondanks de klimaatopwarming nog elk jaar toeneemt en er onvoldoende aan gewerkt wordt om de klimaatdoelen te kunnen halen, is men het niet eens wat nu de juiste oplossing is om de opwarming van de aarde of Co2 uitstoot terug te dringen.  Zo hebben we vooral Investeringen gedaan in duurzame energie zoals windmolens en zonnepanelen, maar dat is nog niet voldoende.
Stoppen met fossiele brandstoffen kan niet snel genoeg gaan
Stoppen met fossiele brandstoffen kan niet snel genoeg gaan om verdere klimaatschade te voorkomen, maar is niet realistisch. Zo is er een tussentijdse oplossing nodig door middel van CO2-opslag, omdat het overstappen op duurzame energiebronnen op grote schaal tijd kost. CO2-afvang en -opslag is een tussenoplossing voor de komende 50 tot 60 jaar. Door CO2 op te slaan kan de uitstoot vrij snel sterk verminderen. Als er aan het eind van deze eeuw steeds minder fossiele brandstoffen worden gebruikt. Hierna zal CO2-afvang en -opslag niet meer nodig zijn.

Opslag onder Noordzee of lege gasvelden
De meeste Nederlandse gasvelden liggen 2 a 3 kilometer onder de bodem van de Nederlandse Noordzee. Sinds 2004 haalt Nederland bij gaswinning uit de Noordzee CO2 uit het gas; dat wordt door ondergrondse pijpleidingen vervoerd en in lege gasvelden in zee worden geïnjecteerd. Zo is sinds 2004 ongeveer 60.000 ton CO2 opgeslagen.
Wereldwijd en dus ook in Nederland wordt al Co2 ondergronds vastgelegd
CO2-transport door pijpleidingen is niets nieuws en vindt wereldwijd al jaren plaats. In de VS liggen duizenden kilometers leiding, waar Co2 wordt afgevoerd. Ook in Nederland ligt een CO2-leidingennetwerk dat gebruik wordt om afgevangen CO2 afkomstig van bedrijven of fabrieken te vervoeren naar kassen. Zo lopen er pijpleidingen van het Rotterdamse havengebied naar tuinders en kassen in het Westland. Planten hebben Co2 nodig voor de fotosynthese en groeien er beter door.

Opslag Co2 : kunstmatig in diepe aardlagen of op een natuurlijke manier in onze bodem
De opslagplaatsen van de geïnjecteerde Co2 zijn doorgaans aardlagen die van nature afgesloten zijn; ze liggen meer dan 1.000 meter diepte onder land of de zeebodem. Maar het blijft kunstmatig, kost energie en het blijft de vraag of we hiermee de klimaat doelen op tijd mee halen. Een natuurlijke manier en de meest duurzame om Co2 vast te laten leggen is de natuur zelf. Bomen leggen Co2 vast in het hout. Als we geen bossen aantasten of hout zouden verbranden, zouden we de Co2 vast kunnen houden in het hout van de (stammen) van bomen ofwel bossen of regenwoud.

De meeste Co2 wordt vastgehouden door de zee Of oceanen
Meer dan 95% van de Co2 verdwijnt in de zee. Van alle CO2 rond onze aarde zit 98 procent opgelost in het oceaanwater. En als je alleen naar de C uit CO2 kijkt, dus naar koolstof, dan zit nog steeds 95 procent van de ‘vrije’ koolstof in het oceaanwater. Slechts 5 procent zit in de lucht, in de bodem of als biomassa in dieren en in planten. Van de extra CO2 die wij uitstoten, gaat zo’n 30 procent in het oceaanwater zitten. De extra Co2 veroorzaakt verzuring van de oceanen en dat betekent nu al dat schelpen en koralen op bepaalde plekken in de oceanen steeds moeilijker kalk kunnen vormen. Ook wordt het zeewater hierdoor warmer en gaan er koralen en ander zeeleven dood. Niet alleen een groot deel van de extra CO2 die wij uitstoten wordt opgenomen door de oceanen; ook veruit het grootste deel van de extra warmte die wij veroorzaken, verdwijnt in het water. De zeeën stabiliseren ons klimaat, maar verzuren en warmen ook op….waardoor er ook hier grenzen aan zitten….die inmiddels al zijn bereikt!
Een natuurlijke manier om Co2 vast te leggen is de bodem

In de bodem zitten micro-organismen, die Co2 vast kunnen leggen. Als we het bodemleven niet zouden verstoren met chemische bestrijdingsmiddelen, dan blijft deze bodem flora in stand en deze zorgt ook voor belangrijke voedingsstoffen voor planten en bomen. Ook door de grond om te ploegen wordt het bodemleven verstoord. Door de bodem oppervlakkig te bewerken of beter nog met rust te laten, blijft het bodemleven actief en zal meer Co2vastleggen. Hoe dikker de humuslaag wordt, hoe meer bodemleven. Elke keer dat de bodem omgewoeld wordt, sterven organismen omdat ze ineens op een plaats komen waar ze niet kunnen overleven. Door de bodem met rust te laten, ontstaat een cyclus waarin dode planten resten en organismen opgegeten worden door organismen, waardoor het koolstof in de bodem blijft. Planten gebruiken het omgezette organisch materiaal als voedsel en kunnen weer groeien. Als het niet opgegeten wordt, dan is de cyclus doorbroken en onder invloed van zuurstof verdwijnt de Co2 het in de atmosfeer. Na de oceanen blijkt de bodem dan ook de grootste voorraad opslagplaats van koolstof. Niet alleen is het bodemleven belangrijk om deCo2 vast te leggen. Zo is de fotosynthese ook erg belangrijk en met behulp van zonlicht wordt zuurstof en koolhydraten geproduceerd. De Co2 wordt opgeslagen in de plant of hout, wortels en bladeren. Een deel van de door planten vastgelegde koolstof komt al snel in de grond omdat ze uit plantenwortels lekken of actief worden uitgescheiden. Ze vormen een voedselbron voor het bodemleven.
Door roofbouw te plegen door intensieve landbouw, vernietigen we het    bodemleven
Het grootste deel van de koolstof in de bodem komt daar terecht via dode plantenresten en via uitwerpselen van organismen die van planten leven. Het vormt de organische stof die naast koolstofverbindingen bestaat uit stikstofverbindingen en vele andere verbindingen in een vorm die planten niet kunnen opnemen als voeding. Hier ligt een cruciale rol voor het bodemleven, met name de micro-organismen die van deze verbindingen leven, kunnen afbreken en ( Co2) kunnen vastleggen.

Ook door het kappen van bossen of verdwijnen van natuur komt er steeds meer Co2 in onze atmosfeer. Het is dus belangrijk dat verwoestijning veroorzaakt door erosie, landbouwbestrijdingsmiddelen en kunstmest ( of teveel mest) wordt voorkomen of tegen gegaan. Alleen duurzame technieken of middelen, gaan ons niet voldoende helpen om de klimaat doelen te halen. Wel is de kunstmatige manier van opslaan van Co2 NOODZAKELIJK om de klimaatdoelen te kunnen halen.

Gerelateerde artikelen