Milieueffecten van vlees en vleesvervangers

Is mijn vleesvervanger met ingrediënt soja slecht voor het milieu?
Als je veganist, vegetariër of flexitariër bent je bewust minder vlees of geheel geen vlees meer gaan eten om het het dierenwelzijn, regenwoud of je gezondheid te sparen en mogelijk zelfs om de klimaat opwarming tegen te gaan. Maar dan wil je niet alsnog onverantwoorde soja eten. Gelukkig is de soja in vleesvervangers meestal niet gemaakt van soja bonen die uit Zuid-Amerika komen en draag het niet bij aan boskap.

Ontbossing voor sojaproducten

De meeste soja die Nederland (en Europa) importeren, wordt verbouwd in Zuid-Amerika. Omdat de vraag wereldwijd toeneemt naar soja voor voornamelijk veevoer en in kleinere mate voor menselijke consumptie, worden er om ruimte te maken voor nieuwe soja plantages, nog steeds grote stukken oerwoud gekapt. Zo gaat er jaarlijks nog steeds tussen de 1 en 2 miljoen hectare natuurgebied verloren om plaats te maken voor soja teelt. Hierdoor verdwijnen er in Amazonegebied of de Pantanal steeds meer natuurgebied en daar wilt niemand aan meewerken. Ongeveer 67% van de Nederlanders is flexitariër. Sommigen zijn flexitariër zonder het te beseffen, maar voor steeds meer mensen is het een bewuste keuze. Het aantal vegetariërs neemt nog altijd toe en ligt rond de 5%. Als eiwitbron worden door vegetariërs en veganisten vooral peulvruchten (63,2%) en kant-en-klare vleesvervangers (61,8%) gebruikt. Maar in vleesvervangers zit soja en dat is eiwitrijk, gezond en gelukkig komt deze soja bijna altijd uit landen als de Verenigde Staten, Canada of bijvoorbeeld Europa.

Veehouderij

Dit gebeurt niet alleen voor sojaplantages. In de afgelopen 30 jaar waren veehouderijen de grootste veroorzaker van boskap. Meer dan 70% van de boskap was om ruimte te maken voor megastallen. Na veehouderijen is sojateelt de tweede grootste veroorzaker van boskap, wat helaas ook eigenlijk weer komt door de veeteelt.

Het overgrote deel van de import van soja komt uit Zuid-Amerika

Het grootste deel van de soja voor vee komt uit Zuid-Amerika omdat dit 30% goedkoper is dan soja uit bijvoorbeeld de Verenigde Staten Canada of Europa. Meer dan 90% van de soja die in Zuid-Amerika verbouwd wordt puur en alleen verbouwd als veevoer. Dit veevoer wordt gebruikt voor varkens, kippen, koeien etc. Door vlees, maar ook zuivel of eieren te eten draag je bij aan de boskap in het Amazonegebied.

Vlees is de grootste boosdoener

Voor een vlees-hamburger is er 5 keer zo veel soja nodig als voor een sojaburger. Hierdoor blijft ook de soja in de vleesvervanger te allen tijde 5 keer duurzamer dan de soja die nodig is voor vlees.

Europa (Nederland) gaan voor verantwoorde soja

Nederland en in het grootste deel van Europa gebruiken vleesvervangers en melkvervangers die niet gemaakt zijn van soja uit boskap-gebieden en ook al geen genetisch gemodificeerde soja. De genetisch gemodificeerde soja wordt in Europa eigenlijk alleen gebruikt als veevoer.

Veel merken van vleesvervangers of sojaproducten hebben duurzaamheidscertificaten op de verpakking staan en is ook te lezen waar de soja vandaan komt. Komt deze uit Zuid-Amerika, dan geeft ook de certificering niet altijd de garantie dat de soja niet ten kosten is gegaan van het regenwoud. De controle is minimaal. Om het milieu (en het lichaam) te sparen van bestrijdingsmiddelen, is het altijd nog weer beter om biologische soja vervangers te kopen.