Wat is metabool syndroom?

Digiqole ad
Metabool syndroom

Het metabool syndroom kent verschillende benamingen. Het wordt ook wel het insuline-resistentiesyndroom (IRS) of stofwisselingssyndroom genoemd. Een andere veelgebruikte benaming is syndroom X. Deze term is door de wetenschap in het leven geroepen, omdat nog niet alle oorzaken van het metabool syndroom bekend zijn. Het is wel duidelijk dat dit stofwisselingssyndroom het risico op hart- en vaatziekten vergroot. Momenteel komt syndroom X voor bij ongeveer 50% van de mensen met hart- en vaatziekten. De kans op sterfte door hart- en vaatziekten bij het metabool syndroom is 10% of meer.

Wat is het metabool syndroom?

Het metabool syndroom is een verzamelnaam voor een serie aandoeningen die het metabolisme ontregelen. Een ander woord voor metabolisme is de stofwisseling. De stofwisseling is het geheel van processen die plaatsvinden in de cellen van het lichaam. Het metabolisme zorgt voor het verwerken en verbranden van voedingsstoffen. Voedingsstoffen zijn de stoffen waaruit het voedsel bestaat. Deze zijn nodig om het lichaam goed te laten functioneren. Door de ontregeling kunnen voedingsstoffen niet goed worden verwerkt. Dit geeft klachten. In veel gevallen blijven de klachten echter onopgemerkt. Zo heeft ongeveer 23% van de ‘gezonde’ Nederlanders het metabool syndroom zonder dat zij het weten.

Insulineresistentie

Bij het metabool syndroom staat hyperinsulinisme (te grote aanmaak van insuline) in combinatie met insulineresistentie (het lichaam reageert minder op insuline) centraal. Naar schatting heeft 90% van alle mensen met overgewicht en 25% van de mensen met een normaal gewicht last van hyperinsulinisme en/of insulineresistentie. Op dit moment is zo’n 40% van de vrouwen en 50% van alle mannen in Nederland te zwaar (BMI>=25). Dat betekent dat er miljoenen Nederlanders rondlopen met een groot metabool (= stofwisseling) probleem.

Wat is Metabool syndroom?

Metabool syndroom is de naam die gegeven wordt aan een cluster van symptomen die voorkomt bij iemand. De belangrijkste componenten zijn een gestoorde glucose-intolerantie, hoge bloeddruk, afwijkingen in cholesterol- en lipiden(vetten)spiegels en centraal overgewicht.

De vijf meest opvallende kenmerken zijn:
  1. Overgewicht (abdominale obesitas= overgewicht rond de buik)
  2. Insulineresistentie en hyperinsulinemie (verhoogd insulinegehalte in het bloed)
  3. Afwijkingen in bloedvetten (verhoogd gehalte aan triglyceriden en een verlaging van het HDL-cholesterol)
  4. Een gestoorde glucosetolerantie (incl. afwijkingen van de nuchtere bloedsuikerspiegel, een gestoorde glucosetolerantie en/of diabetes type II)
  5. Hypertensie (hoge bloeddruk).

Klachten bij Metabool SyndroomLang voordat de bovengenoemde waarden ontregelen vertonen mensen al specifieke klachten die wijzen op (het ontstaan) van Metabool syndroom. De belangrijkste zijn:

  • Energie
    Voortdurende vermoeidheid, slaperigheid overdag of slaperigheid of dufheid na de maaltijd.
  • Zenuwstelsel
    Gebrek aan concentratievermogen, slecht geheugen, slechte arbeidsprestaties onder druk.
  • Voeding
    Behoefte aan snoep, frisdranken of koffie tussen de maaltijden door, verdwijnen van vermoeidheid na het eten, geïrriteerdheid vóór de maaltijd, flauw gevoel als de maaltijd wordt uitgesteld, ’s ochtends moeilijk op gang komen, hongergevoel tussen de maaltijden door of ’s nachts.
  • Overig
    Trillen (beven) van de handen, vertroebeld gezichtsvermogen, duizelig, licht gevoel in het hoofd, coördinatie problemen (zaken laten vallen, tegen dingen oplopen), buitensporige transpiratie, spiertrekkingen of krampen, veel dorst, veel plassen, gewichtsveranderingen.

Hoe eerder men deze klachten signaleert des te groter is de kans om met behandeling met succes iemand te behoeden voor een totale metabole ontregeling.

Ernstigere klachten na langdurige ontregeling

Is het metabolisme langer ontregeld dan komen er vaak ernstigere klachten bij.
Enkele zeer kenmerkende klachten zijn.

Hormonale klachten:
PMS, overgangsklachten, PCOS (goedaardige eierstokcysten), myoom (vleesboom), prostatitis, impotentie, onvruchtbaarheid, (sub-klinische) hypo-thyreoïdie

Gewicht:
Te hoge totale hoeveelheid vetweefsel (weegschaal met vetpercentage meting gebruiken), centrale verdeling van lichaamsvet (‘appelfiguur’): tailleomtrek meer dan 88 cm bij vrouwen en 102 cm bij mannen, niet meer afvallen op een energiebeperkt dieet

Gewrichtsklachten:
Artrose, peesontstekingen, metabole sarcopenie (vetafzettingen in de spieren, waardoor spierweefsel verloren gaat)

Oogklachten:
Staar, macula degeneratie, achteruitgang in gezichtsvermogen (bril)

Hart- en bloedvaten:
Verhoogde tromboseneiging, verhoogde bloeddruk

Zenuwstelsel:
Neuropathie, prikkelgevoelloosheid in armen, handen, benen en voeten

Overig

Alopecia (voornamelijk mannen, maar ook vrouwen die vroeg kaal worden)
Acanthosis nigricans (donkere, paarsachtige sterk gepigmenteerde huid in nek en oksels is indicatief voor insulineresistentie). Slaapapneu (perioden van ademstilstand langer dan 10 seconden tijdens het slapen). Mensen met deze kwaal hebben vaker insulineresistentie.

Wees bewust

Veel mensen zijn te dik en zijn in enkele gevallen niet bewust dat ze lijden aan een stofwisselingssyndroom. Voedsel bevat vaak dikmakers zoals geraffineerde suikers, smaakmakers, zouten, conserveringsmiddelen E- nummers en zo kunnen we wel even doorgaan. Het lijkt er wel eens op dat er bijna niks meer te koop is dat nog wel gezond is. Gelukkig zijn meer en meer mensen bewust dat gezond eten en bewegen heel veel gezondheid klachten kunnen voorkomen en daar hoeft geen wetenschapper voor aan te pas komen. Je moet gewoon bewust zijn wat je eet en keuzes maken. Daarbij bepaald de consument de markt en biologisch wordt vanzelf goedkoper als er meer mensen gebruik van maken.

Digiqole ad

Guido