Klimaatsverandering geeft meer tornado’s

Digiqole ad
Klimaatsverandering

Heeft wel degelijk invloed op de toename van tornado’s. Bijvoorbeeld als we kijken naar de opwarming van het zeewater, ook wel de El Nino en de El Nina genoemd. Hoe groter de verschillen tussen de noordelijke en zuidelijke luchtstroom, hoe grote de kans op tornado’s.

Opwarming van het klimaat

Een graad Celsius opwarming van het klimaat van de aarde resulteert in twee tot zeven maal zoveel ernstige orkanen die de kusten van de Verenigde Staten bereiken. Dat blijkt uit onderzoek dat PNAS gisteren publiceerde. Onder ernstige orkanen, zo melden de onderzoekers, verstaan zij orkanen van het formaat van Katrina, de orkaan die in 2005 1.836 slachtoffers eiste en 81 miljard dollar schade veroorzaakte.

Hoe ontstaat een tornado?

Een tornado is een supersnelle rondtollende draaikolk van lucht.

Tornado’s ontstaan altijd in zware onweersbuien

Vochtige, warme lucht uit de tropen ontmoet op sommige plekken in de wereld koude, droge lucht uit de noordpool. De warme lucht wil ontsnappen en dringt door de koude lucht als een draaiende spiraal omhoog. Als daar ook nog verschillende winden bijkomen, gaat het draaien steeds sneller. Al gauw wordt de spiraal een gevaarlijke tornado.

Tornado’s kunnen snelheden bereiken van 480 km per uur! Soms duurt een tornado wel een uur en verwoest het alles wat hij tegenkomt zoals huizen en bomen. Een andere keer is de slurf zwak en duurt het maar een paar seconden.

Voor een goede wervelwind heb je in elk geval nodig

een vochtige lucht en windschering, plotselinge veranderingen in de wind. Voor vochtige lucht zorgt het verhoogde broeikaseffect. Een warmere atmosfeer door CO2-uitstoot kan het oppervlaktewater in de oceaan verwarmen. Een klimatoloog van het Nationaal Klimaat Informatiecentrum in het Amerikaanse Asheville meldt dat het oppervlaktewater in de Golf van Mexico zo’n één tot anderhalve graad warmer is dan gemiddeld. ‘Een vochtige en warme atmosfeer is perfect om heftig onweer (en tornado’s, red) te bevorderen.

Grootste windsnelheid

Niet alle tornado’s kun je meten, omdat gewelddadige tornado’s de instrumenten kunnen vernietigen. De hoogte windsnelheid ooit gemeten was tijdens een tornado in Oklahoma. Op 3 mei 1999 werd er een windsnelheid gemeten van ongeveer 486 km per uur.

Zuid-Azie komen regelmatig tornado’s voor. Ook in Nederland zijn er soms tornado’s, hierover later meer. Het is algemeen bekend dat er Amerika het beste land is voor tornado’s, maar ook Australië en Zuid-Azie komen regelmatig tornado’s voor.

De meeste tornado’s in Amerika komen voor in de Tornado Alley, dit ligt in het midden westen van de Vs., omdat er in dit gebied zo veel tornado’s voorkomen wordt het hier Tornado Alley genoemd. De rede van de vele tornado’s in dit gebied is te vinden in 4 omstandigheden. Er is een sterke straalstroom boven dit gebied. Een straalstroom is krachtige wind die zich op grote hoogten bevindt als gevolg van verschillen in temperatuur en druk.

Er wordt warme vochtige lucht uit de tropen aangevoerd via de golf van Mexico en droge koude lucht van de polen en Canada. De straalstroom boven de USA heeft boven de tornado alley een sterk zuigende werking en hierdoor krijgt de tornado eerder de kans om door de inversie heen te breken. Als laatste is het landschap is ook geen obstakel voor de ontwikkeling van tornado’s. De meest getroffen staat door tornado’s is Texas, deze staat krijgt ieder jaar gemiddeld zo’n 135 tornado’s te verwerken, deze tornado’s komen meestal voor in de periode van April tot en met Juni omdat de temperatuursverschillen dan meestal het grootst zijn.

Wat is dus het verschil tussen een orkaan en een tornado

Zoals bekend zijn zowel een tornado en een orkaan beide een wervelstorm, maar het verschil is nog steeds niet duidelijk. Toch zijn er wel grote verschillen tussen deze wervelstormen. Het grootste verschil is wel de verschillende afmetingen tussen de wervelstormen. Zo is een orkaan zo’n 300 tot 800 kilometer in doorsnee terwijl een tornado meestal slechts enkele honderden meters. Een ander belangrijk verschil is dat orkanen ontstaan boven de oceanen die minstens 27 graden warm zijn. Tornado’s ontstaan meestal boven land waar 2 luchtstromen met elkaar botsen. Het kan wel voorkomen dat orkanen gepaard gaan met tornado’s.

De onderzoekers vonden met hun modellen bekende fenomenen. Zo is er een positieve relatie tussen hun stormvloedindex en de zeetemperatuur in de Stille Oceaan. Een mechanisme dat bekend staat als El Ninio . Ook was al bekend dat de temperatuur in de woestijnen van Afrika en Australië een flinke invloed op de orkanen in de Atlantische Oceaan heeft. Nieuw is het verband met de temperatuur in de gebieden rond de Indische Oceaan

Aandoende klimaatmodel

Met hun degelijk aandoende klimaatmodel kwamen de onderzoekers tot hun voorspelling: een twee tot zevenvoudige toename van het aantal orkanen van het kaliber Katrina voor iedere graad opwarming. En daarnaast voorspellen zij een absolute toename van het aantal tropische stormen. De schattingen van de opwarming van de aarde lopen uiteen van zo’n twee tot zes graden stijging tussen 1990 en 2100. Zowel het gunstigste als het ongunstigste scenario pakt niet goed uit voor de Amerikanen.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Digiqole ad

Guido