16.8 C
Nederland
3 juli 2020

Het belang van vitamine K1 en K2

Het belang van vitamine K1 en K2

Vitamine K2 zit in met name uit kaas, ei, kip, vlees en melkproducten. Supplementen kunnen zowel vitamine K1 als K2 bevatten. Vitamine K is onder te verdelen in vitamine K1 (phylloquinon) en verschillende vormen van vitamine K2 (menaquinonen).

Groene bladgroenten

Bevatten veel vitamine K1. Daarnaast zit vitamine K1 in plantaardige oliën en in kleinere hoeveelheden in fruit, zuivel en brood.

Vitamine K1 en K2

Zorgen beide voor activering van stollingsfactoren in de lever; met name vitamine K2 is werkzaam in extrahepatische weefsels, aangezien vitamine K1 grotendeels in de lever wordt opgenomen en minder in circulatie wordt gebracht dan vitamine K2.

Aderverkalking vermindert door inname van vitamine K2
Wetenschappers van de universiteit van Utrecht onderzochten bij 564 postmenopauzale vrouwen of dagelijkse inname van vitamine K1 en K2 mogelijk verband houdt met de mate van slagaderverkalking. Een hogere inname van vitamine K2 werd geassocieerd met 20% vermindering van slagaderverkalking. Deze resultaten verschenen op 10 september in een voorpublicatie online in Atherosclerosis.

Al langer wordt verondersteld dat vitamine K een cruciale rol speelt bij de preventie van hart- en vaatziekten. Dit onderzoek 1] liet zien dat ruim 60% van de vrouwen kalkafzetting in de kransslagaderen had. Een hogere inname van natuurlijke vitamine K2 – ongeveer 45 microgram per dag – hield verband met 20% minder slagaderverkalking vergeleken met een lage consumptie van vitamine K2 (ca. 18 microgram per dag). Vitamine K1 liet geen verband zien.

De werking wordt toegeschreven aan de activiteit van MGP (matrix Gla proteïne) die vitamine K afhankelijk is. Vitamine K is nodig om deze belangrijke proteïne te activeren.

Al eerder werd in de wereldwijd bekende Rotterdam-studie 2] onder 4807 deelnemers geconstateerd dat een hogere inname van vitamine K2 (45 microgram of meer per dag) 50% minder kans geeft op slagaderverkalking en overlijden door een hartinfarct. Ook hier bleek vitamine K1 niet effectief.

Eén van de belangrijkste onderzoekscentra naar de werking van vitamine K ter wereld is VitaK van de universiteit van Maastricht. Zij doen belangrijk onderzoek naar de werking en effectiviteit van vitamine K. De laatste jaren ligt hun focus met name op de natuurlijke vorm van vitamine K2: menaquinone-7.

Gefermenteerde kaas

Levert de grootste bijdrage aan natuurlijk vitamine K2 in onze westerse voeding. Het is opmerkelijk dat kaas, normaal gesproken betiteld als “ongezond” door de hoge concentratie vet, ook een component bevat die de kans op hart en vaat problematiek sterk kan reduceren. Recent onderzoek uitgevoerd door onze groep heeft laten zien dat in proefdieren de aanwezige kalk in de bloedvaten grotendeels kon worden opgelost door het geven van een dieet rijk aan vitamine K2. We hebben in dit onderzoek ook laten zien dat dit hoogstwaarschijnlijk kwam door de activering van het Matrix Gla- proteine. Ons onderzoek in proefpersonen laat verder zien dat de meeste volwassen mensen vitamine K-deficiënt zijn in hun bloedvaten, en dat extra vitamine K2 nodig is om de bloedvaten gezond te houden. Gelukkig zijn er nu supplementen op de markt met natuurlijk vitamine K2.

Het eiwit MGP vormt de enige bekende verdediging van de vaatwand tegen verkalking. Om werkzaam te kunnen zijn dient MGP echter eerst geactiveerd te worden door vitamine K. Wat wij in het verleden reeds eerder hebben aangetoond, en wat hier in deze studie opnieuw bevestigd wordt, is dat die activatie het beste gebeurt door vitamine K2.

Het belang van vitamine K2-houdende

Supplementen blijkt wel uit het feit dat in gezonde volwassenen ongeveer 30% van het MGP niet geactiveerd is door het vitamine K-tekort in de bloedvaten. Daardoor is de bescherming tegen voortschrijdende aderverkalking verre van optimaal. Met het gebruiken van een vitamine K2-bevattend voedingssupplement kan nu iedereen zich beter wapenen tegen aderverkalking.

Deze studie toont aan dat een hoge inname van vitamine K2
(en blijkbaar niet van vitamine K1) in verband staat met minder verkalking van de slagaderen. De resultaten wijzen er op dat een adequate dagelijkse inname van 45 microgram vitamine K2 van belang is ter preventie van hart- en vaatziekten.

Fermentatie

In een bredere betekenis, verwijst fermentatie naar de groei van micro-organismen op voedsel. Hier wordt geen onderscheid gemaakt tussen aëroob (zuurstof wordt verbruikt) en anaëroob (geen zuurstof wordt verbruikt) metabolisme. De productie van tempeh voldoet enkel aan deze bredere betekenis van fermentatie omdat zuurstof vereist wordt. Fermentatie zal geleidelijk aan de kenmerken van het voedsel onder invloed van enzymen, die door sommige bacteriën, schimmels of gisten worden geproduceerd, veranderen. Fermentatie heeft over het algemeen een gunstige invloed op de veiligheid van het voedselproduct.

Ontwikkelingslanden

Zelfs in ontwikkelingslanden waar het voedsel onder slechte hygiënische omstandigheden wordt geproduceerd zijn gegiste voedingsproducten populair en meestal onschadelijk voor de gezondheid. Het gefermenteerde voedsel wordt overwoekerd door wenselijke en eetbare micro-organismen, daardoor vermindert het risico van verontreiniging met ziekteverwekkers zoals salmonella’s en clostridium.
Tijdens de tempehfermentatie worden de ideale voorwaarden gecreëerd voor de Rhizopus schimmel: eerder droog substraat, lage pH en groot aantal rhizopus sporen.

De gewenste lage pH

Van de sojabonen wordt verkregen door een natuurlijke melkzuurfermentatie in het weekwater van de sojabonen of door een kunstmatige toevoeging van zuren, zoals melkzuur of azijnzuur na het weekproces. De Rhizopus schimmel produceert allerlei enzymen die ervoor zorgen dat de vezels en eiwitten gedeeltelijk worden afgebroken waardoor de sojaboon gemakkelijker wordt verteerd.

Weetjes
  • Vitamine K komt als vitamine K1 (fylochinon) voor in planten, zoals groene bladgroenten en dan vooral in spinazie. De opname uit de voeding is slechts 5 tot 15%.
  • Daarnaast kunnen bacteriën in de dikke darm vitamine K2 (menaquinon) aanmaken die dezelfde werking heeft.
  • Vitamine K2, de meest effectieve vorm van vitamine K zit in de voeding bijna alleen in door bacteriën gefermenteerde producten zoals yoghurt, kaas en kwark. In hoge concentraties komt het voor in het Japanse natto, gemaakt van gefermenteerde sojabonen, en wat minder in (lever)paté.
  • De opname van vitamine K2 is vele malen (tot zelfs 10 x) beter dan vitamine K1. Bepaalde vormen van vitamine K2 zijn actiever dan vitamine K1 in het voorkomen van osteoporose en aderverkalking. Dit wordt mede veroorzaakt doordat vitamine K1 vooral in de lever wordt geconcentreerd en vitamine K2 in hogere mate in de overige organen.
  • Een gemiddeld selenium-en vitamine K tekort leidt tot ouderdomsaandoeningen. Een klein tekort al kan zorgen voor mutaties in vitamine- en mineraalafhankelijke eiwitten wat resulteert in ouderdomsziektes zoals kanker, hart- en vaatziekten, een verminderd immuunsysteem en verlies van hersenfunctie. Ernstig vitamine- of mineralentekorten komen in de Westerse wereld weinig voor doch kleine tekorten als gevolg van slechte voeding komen veel voor. Tekorten die over de tijd steeds groter worden en daarmee ook de schade die wordt aangericht.
  • De in vet oplosbare vitamine K in voedingsmiddelen is relatief stabiel bij verhitten (koken).
  • Vitamine K(2) houdt de calcium in de botten en uit de bloedvaten en doet aderverkalking afnemen.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Trending

Buikvet verminderen door vooral veel sporten en geen suiker

Om buikvet kwijt te raken is bewegen en sporten nummer 1. Elke dag minstens een half uur actief bewegen is noodzakelijk om ziekte beelden...

Gesjoemel met brood aan banden gelegd

De regelgeving voor brood is per 1 juli 2020 een stuk strenger geworden omdat de consument belazerd werd met misleidende namen of gekleurd brood,...

Biologische soja een regenwoud vriendelijk product?

Soja is niet gezonder dan andere plantaardige producten, maar ook niet echt ongezond zoals wel eens wordt beweerd. Zo zou het vrouwelijke hormoon in...

Greenpeace op landingsbaan Schiphol met spandoek

Actievoerders van Greenpeace Nederland zijn vanochtend de Aalsmeerbaan bij Schiphol opgefietst. Ze willen dat er voorwaarden worden gesteld aan de miljarden die de overheid...