Gezond lichaam en gezond hart gaan vaak samen

Digiqole ad
Een gezond lichaam

En een gezond hart gaan vaak samen.
Wie gezond leeft en voldoende beweegt heeft meestal ook een gezond hart. Een slechte leefstijl kan hart en bloedvaten ziek maken. Hart- en vaatziekten zijn doodsoorzaak nummer één in Nederland. Iedere tien minuten overlijdt er iemand aan. Dat is vijftigduizend sterfgevallen per jaar.

Werking van het hart

Het hart pompt het bloed door het lichaam. Het is een grote spier holle spier en bestaat uit vier ruimtes. De bovenste twee ruimtes van het hart heten de boezems, de onderste twee de kamers. Het hart trekt regelmatig samen. Hierdoor wordt het bloed door het lichaam gepompt. Om te voorkomen dat het bloed terugstroomt zitten er tussen de boezems en kamers hartkleppen. Tussen de kamers en de slagaders zitten de halve maanvormige kleppen. Als de kamers samentrekken worden de hartkleppen automatisch dichtgeduwd door het bloed.

Het hart is aangesloten op 100.000 kilometer bloedvaten

Bloedvaten verdelen het bloed vanuit ons hart over het hele lichaam. Daar is een totale lengte van 100.000 kilometer aan bloedvaten mee gemoeid. Evenveel als twee en een halve keer de omtrek van de Aarde. Het bloed stroomt door slagaders, haarvaten en aders. Slagaders zorgen voor de bloedstroom van het hart af, aders zorgen voor de bloedstroom naar het hart

Hart gezond te houden

Gezonde voeding helpt om uw risico op hart- en vaatziekten te verlagen. Gezonde voeding vermindert ook de kans op risicofactoren voor hart- en vaatziekten zoals diabetes mellitus, een te hoog cholesterolgehalte, overgewicht en hoge bloeddruk.

Zuinig met zout
  • Voeg geen zout toe aan het eten.
  • Alle voedingsmiddelen bevatten van nature al een beetje zout.
  • Gebruik eventueel kruiden, uien, knoflook of citroen in plaats van zout.
  • Vermijd kant-en-klaar maaltijden, -soepen, -sauzen en -kruidenmix: deze bevatten meestal veel zout.
 Eet veel groente, fruit en brood 
  • U kunt veel groente, fruit en brood eten: er zitten weinig calorieën in, maar wel veel voedingsstoffen. Bovendien geven ze een ‘vol’ gevoel, zodat u minder snel te veel eet.
  • Groente en fruit verminderen onder andere het risico op hart- en vaatziekten en sommige vormen van kanker.
  • Varieer zoveel mogelijk in groente en fruit en neem liever volkorenbrood dan witbrood.
 Eet minder verzadigd vet 

Verzadigd vet vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Eet daarom minder verzadigd vet en kies in plaats daarvan voor onverzadigd vet.

  • Verzadigd vet zit in (volle) zuivelproducten en ‘verborgen’ in koekjes, gebak, chocola en snacks.
  • Vaak staat op de verpakking van een product vermeld wat voor vetten er in zitten.
  • Gebruik margarine voor op uw brood, en olie of vloeibare bak- en braadproducten voor het koken.
  • Kies voor magere melkproducten, mager vlees (kip, kalkoen, rosbief, achterham, rookvlees) en vis.

Vette vissoorten (zoals zalm, haring, heilbot, sprot en makreel) bevatten vetzuren die juist goed zijn voor uw hart en bloedvaten. Eet daarom bij voorkeur twee keer per week (vette) vis.

Eet niet te veel 

Voor een gezond gewicht is het belangrijk om niet te veel te eten en voldoende te bewegen.

  • Drie maaltijden per dag vormen een goede basis om alle voedingsstoffen binnen te krijgen.
  • Als u zich houdt aan de basisadviezen voor gezonde voeding, hoeft u alleen bij tussendoortjes te letten op de calorieën. Geschikte caloriearme tussendoortjes zijn een biscuitje, rijstwafel, een handje popcorn of een paar zoute stokjes, stukjes rauwkost en bouillon.
  • Kies vaker voor dranken zonder calorieën zoals koffie en thee zonder melk en suiker, (mineraal)water en light-frisdranken.
  • Tussendoortjes als gebak, chocola, chips, snacks, frisdrank, sap en alcohol zijn calorierijk. Neem deze alleen bij uitzondering en in kleine hoeveelheden, bijvoorbeeld één chocolaatje, een plakje ontbijtkoek, een speculaasje of een handje wokkels.
  • Een of twee glaasjes alcohol op een dag kunnen geen kwaad, maar drink bij voorkeur niet elke dag.

Bent u te zwaar, dan is het goed te weten dat 5 tot 10 procent daling in uw gewicht al een flinke gezondheidswinst oplevert. Maar eet niet te weinig, want dan bent u sneller geneigd om toe te geven aan de ‘lekkere trek’ en kunt u weer te veel of ongezond gaan eten.

Eet gevarieerd 

Een gevarieerde voeding levert alle voedingsstoffen die u nodig heeft. De basis voor een gevarieerde voeding voor volwassenen bestaat dagelijks uit:

  • brood: 4-7 sneetjes;
  • aardappelen, rijst, pasta, bonen, erwten of couscous: 3-5 opscheplepels;
  • groente, rauwkost: 4 groentelepels;
  • fruit: 2 vruchten;
  • zuivel: 400-500 ml magere melkproducten en 1 plak magere kaas (30+ en 20+kaas);
  • mager vlees, vis, kip, kalkoen, ei of plantaardige vleesvervangers zoals tempé, tahoe of sojaproducten: 100-120 gram (vleeswaar voor op de boterham inbegrepen);
  • margarine, olie of vloeibare bak- en braadproducten: 20-35 gram (15 gram = 1 eetlepel);
  • drinken: 1,5 liter (8 tot 12 glazen, melkdranken inbegrepen).

Extra vitaminepillen zijn hierbij niet nodig. Stress kan een oorzaak zijn van hartproblemen.

Hartinfarct

Bij mensen met vernauwingen in de kransslagaders is de toevoer van bloed naar de hartspier verminderd. Bij acute psychologische stress heeft de hartspier meer zuurstof nodig en kan er een zuurstoftekort van de hartspier ontstaan. Ook kan acute stress een tijdelijke samentrekking van de kransslagaders veroorzaken. In beide situaties kan er angina pectoris of een hartinfarct optreden.

Hartritmestoornissen

Aan een ritmestoornis gaat vaak een stressreactie vooraf. Onderzoekers constateren een verhoogde activiteit van het zenuwstelsel in de uren voorafgaand aan een hartritmestoornis.

Stresscardiomyopathie

Een extreem effect van stress op het hart is stresscardiomyopathie of het Takotsubo-syndroom. Dit syndroom ontstaat meestal door een acute emotionele trigger, zoals het overlijden van een geliefde of heftige angst. Ook een lichamelijke stressreactie op bijvoorbeeld een operatie kan de oorzaak zijn. Bij dit syndroom kan er acuut hartfalen ontstaan of kunnen er ernstige hartritmestoornissen optreden. Binnen enkele weken herstelt het hart zich meestal weer.

Stress op het hart

Chronische psychosociale belasting en stress kunnen geleidelijk hart- en vaatziekten veroorzaken. Biologische processen die met chronische stress samenhangen zijn:

– Hoge bloeddruk
– verhoogd cholesterol
– ontstekingen

Deze factoren kunnen beschadigingen in de vaatwand veroorzaken en de ontwikkeling van instabiele plaques bij slagaderverkalking bevorderen. Een stabiele vorm van slagaderverkalking kan zo overgaan in een acute hart- of vaataandoening.

Chronische stress

Heeft ook vaak een ongezonde(re) leefstijl tot gevolg, zoals een ongezonde voeding, minder beweging, roken en overmatig alcohol gebruik. En deze leefstijl heeft weer een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.

Piekeren

Veel mensen piekeren over toekomstige problemen, zoals een slechte diagnose of een boze reactie op het werk of in een relatie. Piekeren geeft een lichamelijke reactie op gebeurtenissen die in werkelijkheid niet plaatsvinden. Dit kan leiden tot hoge bloeddruk en ontstekingen. Dit zijn factoren die hart- en vaatziekten kunnen doen ontstaan.

Angst en depressie

Mensen met een angst- of stemmingsstoornis hebben een verhoogde stressreactie en hierdoor een grotere kans op een hart-of vaatziekte. Voor hart- en vaatpatiënten is angst en depressie ongunstig voor het herstel. Patiënten met een hart- en vaatziekte krijgen 1,5 tot 2 keer vaker een angst- of stemmingsstoornis dan de algemene bevolking. Meer onderzoek is nodig naar de exacte relatie tussen angst en depressie en hart- en vaatziekten.

Paniekaanval en hartklachten

Symptomen van een paniekaanval lijken erg op hartklachten. De meest voorkomende zijn.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Groen Nieuws

Digiqole ad

Guido