Gecertificeerde soja is niet altijd duurzaam

Het RTRS-certificeringsproces moet er voor zorgen de soja en andere producten overeenkomen met de normen van de Round Table on Responsible Soy. De onderdelen van deze normen zijn:

Rechten van werknemers
Landrechten
Respect voor kleinschalige en traditionele bebouwing van het land
Welzijn van de plaatselijke bevolking
Bescherming van biodiversiteit
Gebruik van bestrijdingsmiddelen
Waterverbruik
Bodemvruchtbaarheid
Gebruik van bestrijdingsmiddelen
Effect op infrastructuur

Multinationals

Helaas is bekend dat de soja teelt de slechte reputatie heeft die niet overeenkomt met deze bovenstaande doelen. In werkelijkheid worden er tot de dag van vandaag regenwouden gekapt om plaats te maken voor soja teelt, boeren of de inheemse bevolking verdreven van hun landbouw of leef gebieden door multinationals. ook worden er grote hoeveelheden landbouw gif gebruikt en grote hoeveelheden water introkken uit natuurgebieden voor deze soja teelt. Ook kunnen soja bonen afkomstig uit landen als Brazilië waar veel corruptie is, waaronder de regeringsleiders nooit met zekerheid duurzaam genoemd worden. Bijzonder is dat we er vanuit gaan dat het RTRS-certificering systeem duurzaam is. Ondanks het met de beste bedoelingen is opgericht, blijkt het niet betrouwbaar.

100 procent duurzame soja

Nevedi is een overkoepelende organisatie voor de diervoederindustrie, die beweerd dat de Nederlandse diervoedersector al jaren 100 procent duurzame soja importeer uit o.a Brazilië. Nevedi was zelf actief betrokken bij de oprichting van RTRS en beweerd vanaf 2006 voorop in de verduurzaming van sojaproductie. Ook is het aangesloten bij de in 2006 opgerichte Amazon Soy Moratorium, waarmee voorkomen wordt dat er soja uit de Amazone op de markt wordt gebracht in Europa, die afkomstig van gronden die na juli 2006 ontbost zijn. Maar import bedrijven kopen gecertificeerde soja en die noemen ze duurzaam. Maar certificeringssystemen zoals RTRS-soja doen niet wat het zou moeten doen; namelijk ontbossing voor onze producten stoppen!

Gecertificeerde soja wordt toch nog gemengd met soja afkomstig uit de Amazone

Garanties dat we verantwoorde soja importeren zijn er niet. Vaak worden de duurzame soja gemengd met niet duurzame en waar regenwoud voor is gekapt. In Brazilië is vooral de laatste jaren door soja boeren grote stukken bos platgebrand. Dit voornamelijk door de toenemende vraag naar soja wereldwijd. Deze soja komt ook op de buitenlandse markt en wordt gemengd met de gecertificeerde soja en krijgt ten onrechte het label duurzaam te zijn.

Hoe kan deze duurzame soja worden gemengd met niet duurzame. Het RTRS-systeem is onbetrouwbaar te noemen en misleidend voor de consument. Met dit certificatie systeem lijkt het dat Nederland ‘duurzame’ soja inkoop en het geld terecht komt bij soja (landbouw)bedrijven die niet bij ontbossing is betrokken. Maar helaas blijkt dat de daadwerkelijke sojabonen die zij inkopen, gemengd zijn met soja die gemengd die afkomstig is van soja waarvoor recent nog regenwoud voor is gekapt.

In dit systeem stimuleer je weliswaar de ‘goede’ boeren, maar je kunt de ‘foute’ boeren niet weren. Die branden in de schitterende regenwouden en Pantanal? Wellicht zijn ze aangestoken door sojaboeren die aan Nederlandse bedrijven leveren.

Nederland is de grootste importeur van soja van Europa

Van alle EU-landen is Nederland de grootste importeur van sojabonen en het is daarbij ook de grootste EU-importeur uit Brazilië en de Verenigde Staten. Wereldwijd is Nederland de vierde grootste importeur van sojabonen. China importeert de meeste sojabonen (ongeveer 90 miljard kg), gevolgd door Argentinië (6,5 miljard), Mexico (5 miljard) en Nederland (4,miljard). Ongeveer drie kwart van de Braziliaanse export heeft als bestemming China. Nederland is ook een doorvoer haven van soja naar de rest van Europa. Ongeveer ⅔ van alle import gaat naar de rest van Europa. Het grootste deel wordt in Nederlandse fabrieken verwerkt tot sojameel als met name veevoederproduct of tot sojaolie voor met name menselijke consumptie. Ofwel de melk, vlees en eieren van supermarkten met name A.H zijn niet duurzaam te noemen.

Soja geteeld voor biologische en vegetarische sojaproducten
De soja bestemd voor bio of vega producten zijn echter meestal wel duurzaam geteeld. Producenten van sojaproducten kiezen er bewust voor om soja uit Europa of Canada te gebruiken, of ze kiezen voor biologische soja en niet-gemodificeerde soja. Zo is melk ook te vervangen voor duurzame soja melk (of havermelk) en tegenwoordig is er ook vega-boter.

Wat kan jij doen als consument

Wij als consument willen niet dat arme boeren of regenwoud bewoners, door ons consumptie gedrag weg gejaagd worden van hun gronden of tot ‘slaaf’ worden gemaakt op hun eigen gronden door multinationals. Ook willen we niet dat de regenwouden met hun biodiversiteit verdwijnen en we nog meer te maken krijgen met de opwarming van de aarde. We kunnen er op gaan letten of ons voedsel product soja bevat.

Gangbare producten als boter, kaas en eieren zijn een product waarbij soja een rol gespeeld heeft. Bio of vega-producten zijn meestal wel afkomstig van verantwoorde soja en meestal is dat wel te lezen op het etiket. Kortom: minderen of stoppen met vlees is een goede manier om mee te helpen om mens en dier te sparen en waakzaam te blijven op niet duuzame soja.