Fosfaatmeststof raakt binnen 100 jaar op in de wereld

Een landbouwbedrijf produceert voedsel, een melkbedrijf melk, waarmee de mineralen afkomstig uit de bodem, opgenomen worden in het product. Indien deze mineralen in de bodem niet door bemesting worden aangevuld, zal de bodem uitgeput raken en zal de productiviteit van de volgende landbouwgewassen afnemen. In de natuur is bemesting niet nodig en is er een gelote kringloop van mineralen. Bij mensen verdwijnen de kostbare mineralen in de riolering en indien het niet door de rioolzuivering wordt gescheiden (fosfaat) dan verdwijnen ze naar zee. Fosfaat is een belangrijke meststof en mensenmest zou eigenlijk goed passen in de voedselkringloop. Samen met industrieel afval is deze menselijke afvalstroom goed voor zo’n 20 miljoen ton fosfor per jaar, die vrijwel geheel verdwijnt uit de kringloop. Fosfaat dat afkomstig is van mijnen in Marokko en China raken binnen 100 jaar op en dan is alle fosfaat in zee en krijgen we zeker te maken met voedsel tekorten.

Terugwinnen van fosfaat uit rioolslib is kostbaar en ingewikkeld

Ondanks er steeds meer gewerkt wordt om deze fosfaten terug te winnen bij moderne rioolzuiverings bedrijven, lukt dat nog bijna niet. Het is nog te lastig en kostbaar om te scheiden, want ons afvalsysteem is technisch niet ingericht als circulair, maar als lineair systeem: namelijk zo snel en veilig mogelijk afvoeren om ziektes en te voorkomen. Naast ziekteverwekkers is ons afval(water) verontreinigd met zware metalen, medicijnresten, hormonen en chemicaliën afkomstig van de landbouw en drugslabs. Hierdoor kan dit niet zomaar als meststof op het land worden gebruikt, omdat dan ook de vervuilende stoffen in het voedsel en milieu komen.

Tekort aan meststoffen

In de wereld ontstaat een tekort aan meststoffen, maar in Nederland is er een teveel. In Nederland haalt veel veevoer van de andere kant van de wereld. Ons land heeft meer vee dan we grasland hebben. Hierdoor ontstaat de situatie dat veel (melk) veebedrijven, over meer mest beschikken, dan ze op hun eigen land mogen gebruiken. Overbemesting is namelijk heel slecht voor het milieu en brengt schade toe aan de natuur, waterleven, bodemleven en het drinkwater. Veebedrijven hebben dus te veel mest, maar landen waar het veevoer vandaan komt, moeten vaak kostbare kunstmest terug kopen om hun gewassen van meststoffen te voorzien. De veehouderijbedrijven die een teveel aan meststoffen hebben zijn verplicht deze af te voeren. Zo is er nog ruim voldoende voor alle akkerbouw- en groentebedrijven samen. Met andere woorden: de Nederlandse landbouw produceert dus meer mest dan we op alle Nederlandse landbouwgrond mogen gebruiken. Gedroogde mestkorrels kunnen worden geëxporteerd en bieden uitkomst.

Mestexport van stalmest

Nederland exporteert bijna 220.000 ton mestkorrels naar 70 landen en jaarlijks stijgt de export met 15%. Mestexport van stalmest was vanuit Nederland heel normaal naar landen als Duitsland of Noord-Frankrijk. Koemest en pluimvee mestkorrels worden steeds vaker tot niet-bederfelijke korrels geperst en vervolgens geëxporteerd. Dit jaar gaat het om 7,5 miljoen kilo fosfaat, dat niet verloren gaat. Hierdoor kan er meer en gemakkelijker koemest worden getransporteerd naar andere landen en zijn we van het teveel aan mest verlost.

fosfaatmeststof

Deze eeuw dreigt de wereldwijde fosfaatvoorraad op te raken, omdat het meeste fosfaat verdwijnt via het riool. Door het gevaar van een tekort aan fosfaat als meststof over een periode van 75-100 jaar, dreigt er in de toekomst een voedsel Tekort in de wereld. Door nu voldoende maatregelen te nemen, zouden we dit op tijd kunnen voorkomen. Planten hebben nu eenmaal om te groeien voedsel nodig en wij zijn daar voor ons voedsel weer van afhankelijk. In rioolwaterzuiveringsinstallaties komt het fosfaat voor het grootste deel in zuiveringsslib terecht. Vanwege de gehalten aan zware metalen mag dat slib niet worden uitgereden op landbouwgrond, dus wordt het verbrand. De as krijgt een herbestemming al opvulmateriaal in de wegenbouw. Het is een grote verspilling, waar toekomstige generaties last van gaan krijgen. Nu zijn er diverse projecten gestart bij rioolzuiveringsbedrijven om fosfaten terug te winnen uit menselijke uitwerpselen en om hieruit biogas te winnen maar ook zijn er kleinere projecten met nieuwbouwwijken waar poep en plas wordt gescheiden op de wc en apart gaan naar een biogascentrale.

Natuurlijk zouden we ook terug kunnen in de tijd en de ecotoiletten weer in gebruik kunnen nemen. De opgevangen uitwerpselen worden bij elk bezoek aan de wc opgevangen in een container en afgedekt met een paar handen houtzaagsel. Daarna kunnen deze geleegd worden in de moestuin, maar helemaal zonder geur en gemak gaat dat natuurlijk niet. Daarbij moet je oppassen voor ziekte overbrengers als vliegen en bacteriën.

Organische mest in Nederland

Van rioolslib tot biogas met als restproducten organische mest in Nederland heeft meer dan 325 rioolwaterzuiveringsinstallaties, die moeten voorkomen dat rioolwater het rivierwater vervuilen. Een rioolwaterzuiveringsbedrijf kan ook een grote duurzame bijdrage leveren door energie en fosfaat terug te winnen uit rioolslib. Uit rioolslib kun je namelijk biogas halen na vergisting. Dit biogas kan gebruikt worden om huishoudens van warmte te voorzien, elektriciteit op te wekken en zelfs vervoersmiddelen te laten rijden. Maar ook om de belangrijke meststof fosfaat terug te winnen. Het terug winnen van fosfaat is belangrijk als meststof, maar ook andere door andere meststoffen terug te winnen zoals stikstof voorkom je waterverontreiniging. Door verwijdering van deze meststoffen voorkom je dat deze meststoffen anders onder andere voor overmatige algengroei zorgen in het oppervlaktewater. Hierdoor kan het waterleven dood gaan! Naar schatting wordt momenteel rond uit dit rioolslip 0,4 miljoen kilogram fosfaat teruggewonnen, wat vergelijkbaar is met ongeveer 10 procent van het fosfaatgebruik via kunstmest in de landbouw. Door speciale zeeftechnieken wordt er ook tussen de 3 en 4 miljoen kilogram cellulose teruggewonnen afkomstig van wc-papier. De cellulosepulp kan worden gerecycled en onder meer worden verwerkt in bouwmaterialen. Zelfs een deel van het gezuiverde rioolwater kan opnieuw gebruikt worden voor de industrie en zo wordt steeds minder energie en grondstoffen verspeeld.

Iedereen zou een biogas installatie kunnen aanleggen

Als hij beschikt over organische materialen als: mest, groenafval of afval van etenswaren en menselijke uitwerpselen. Hoe maak ik biogas uit organische stoffen als mest, groenafval en uitwerpselen: Biogas is een gas dat gefabriceerd wordt door de omzetting van organisch materiaal in een afgesloten vat. Door de biologische afbraakreacties van organisch materiaal, treed in de zuurstofloze omstandigheden de werking in van micro-organismen (methanen bacteriën, enz.). Door de afwezigheid van zuurstof ontstaat een product bestaande uit methaan (CH4) in een verhouding van 40% tot 70% en kooldioxide (CO2). Het methaan is brandbaar en te gebruiken voor o.a de opwarming van het huis en het rest product van organische stof als mest of bodemverbeteraar voor de tuin. In veel landen als China en India wordt biogas steeds populairder, omdat huishoudens hierdoor geen kostbaar brandhout meer hoeven te gebruiken en niet meer hoeven te zitten in de rook van het houtvuur. Zo zijn er kleine 1000 liter tanks per gezin in gebruik, om biogas te produceren en die zonder onderhoud goed werken. Heel wat veebedrijven voorzien tegenwoordig hun eigen energiebehoefte uit biogas. Ze hebben grote silo’s waar mest omgezet wordt naar biogas. Door vergisting verdwijnen er echter geen kostbare nutriënten (N, P, K) uit de biomassa, waardoor vergisting zeker niet als mestverwerking kan beschouwd, maar wel als duurzaam, omdat de meststoffen niet verloren gaan. Als alle boeren in Nederland op deze manier biogas zouden produceren kan tien procent van de gasmarkt bediend worden door boeren.

Broeikasgas methaan

Uit uitwerpselen, mest en groenafval toch duurzaam Methaan ontstaat in moerassen, veengebieden en zelfs rijstvelden en op de zeebodem in zuurstofloze (anaerobe) omstandigheden. Anaerobe bacteriën kunnen namelijk organische stoffen (plantenresten) omzetten in methaan. Methaan is een krachtig broeikasgas en houdt wel 23 keer meer warmte vast dan dezelfde hoeveelheid CO2. Methaan breekt eerder af en omdat CO2 langer in de atmosfeer blijft, en de uitstoot groter is, heeft CO2 wel het grootste effect op het klimaat. Methaan of aardgas dat je verbrand geeft Co2 af. Ook vee stoot methaan uit en zorgt voor de opwarming van de aarde De gemiddelde koe stoot ongeveer 90 kilo methaan per jaar uit. Dat is net zoveel als de verbranding van 120 liter benzine. In de Pens maag van de koe wordt het gras omgezet door bacteriën, die methaan uitstoten via boeren en scheten. Afhankelijk van het voer kan dit worden, vermindert. Daarnaast komt bij de vertering van mest ook methaan vrij dat brandbaar is en ook gebruikt kan worden als biogas.

Guido Sparreboom
Foutje gezien? Mail naar: guido@groennieuws.nl ❤️ We zijn je dankbaar! Hoofdredacteur van het online journalistieke platform Groen Nieuws

NET BINNEN

36 dode olifanten gevonden in Botswana

In het noorden van Botswana zijn in totaal 36 dode olifanten gevonden. Ze stierven om onbekende redenen. Het vermoeden bestaat dat de olifanten vergiftigd...

Greenpeace op landingsbaan Schiphol met spandoek

Actievoerders van Greenpeace Nederland zijn vanochtend de Aalsmeerbaan bij Schiphol opgefietst. Ze willen dat er voorwaarden worden gesteld aan de miljarden die de overheid...

Brandweer groot uitgerukt voor bosbrand in Oosterhout

Op vrijdagmiddag in een bosrijke omgeving van de Steenbliklaan in Oosterhout brandde kort een hevige bosbrand. Brandweer groot uitgerukt voor bosbrand in Oosterhout, 225 vierkante...

Grote grazers afgeschoten in Oostvaardersplassen

Staatsbosbeheer maakte bekend dat afgelopen winter in Oostvaardersplassen meer dan 150 zieke en verzwakte dieren zijn doodgeschoten. De meeste edelherten zijn in maart doodgeschoten....

Aziatische olifant geboren in dierentuin

Maandagavond 4 mei om 21.09 uur is in ARTIS een olifantje geboren. Het is een mannetje. De bevalling is heel voorspoedig verlopen. Het kalf...