Extreme droogte veroorzaakt veel dode bomen

Extreme droogte veroorzaakt veel dode bomen

Onze mooie natuur moet het als indirect gevolg van de vervuiling, opnieuw ontgelden vanwege de opwarming van de aarde. In de Nederlandse bossen lijkt het net herfst: vele bomen en struiken zijn verdord en de grond is kurk droog. De buitengewone droogte heeft ook dit jaar 2020, weer zijn tol geëist voor miljoenen bomen. Veel bladeren en naalden in bossen zijn bruin gekleurd als gevolg van de droogte en vooral bij naaldbomen is er vaak ook een aantasting te zien van o.a de letterzetter. Kleine gaatjes in het schors zijn al tekenen dat er duizenden kevertjes actief zijn. Onder de schors laag vreten ze kronkelige gangen en vandaar ook de naam letterzetter. De kevertjes van de letter zetter verstoren hierdoor de sapstroom die onder de schors zit, waardoor de boom langzaam, maar zeker dood gaat.

Droge zomers

De droge zomers van 2018 en 2019 hebben er voor gezorgd dat het grondwater al te laag was in de bodem en veel bomen dood gaan, omdat ze geen water genoeg hebben. Overal in het land zijn er in tuinen, langs wegen en vooral in bossen de gevolgen hierdoor zichtbaar. De klimaatverandering is nu in Nederland een bittere realiteit aan het worden en veel agrarische bedrijven en boswachterijen ‘luiden dan ook de noodklok‘. We zien hevigere hoosbuien en onweersbuien, maar ook steeds langere perioden van droogte. Om de gevolgen hiervan te beperken, moet Nederland klimaatbestendiger worden. Er zijn grote investeringen nodig om de waterhuishouding in het land anders in te richten. Bij de hoosbuien stroomt alles vaker over en om dit tegen te gaan zullen o.a burgers hun tegels in de tuin moeten gaan vervangen voor groen, om het water langer vast te houden. Ook de gemeentes moeten meer waddles of sloten aan aanleggen, om de riolering te ontlasten bij stortbuien.

Tegen droogtes ten gevolgen van de klimaatveranderingen zullen ‘wij Nederlanders‘, die altijd tegen het water hebben ‘gevochten’,ook maatregelen moeten nemen. Een daarvan is door droogte bestendige bomen en planten rassen aan te planten, maar dat kan ook zijn dat we onze w.c niet langer met schoon drinkwater door blijven spoelen etc.

Al enige jaren is de grondwaterstand zo’n 30cm tot een meter lager dan normaal. Een goede grondwaterstand krijg je niet na een week regen, maar is wel noodzakelijk om (grote) bomen van water te voorzien. De gevolgen hiervan zijn dat bomen door de droogte kwetsbaar worden en niet langer weerstand kunnen bieden tegen insecten en of dood gaan. Als bomen of struiken doodgaan is dit vaak een gevolg van uitdrogen en indirect door insecten. Iedere boom of struik heeft bij droogte wel zijn eigen overlevingsstrategie om een droogte periode te overleven. Sommige laten een deel van het blad vallen of een deel van de vruchten. Bij sommige bomen die de droogte willen overleven nemen de levensprocessen in boom of struik geheel af, laat de boom zijn bladeren vallen en gaat hij in ruststand. Blijft de droogte te lang aanhouden (voor enkele jaren), dan kan de boom niet voldoende reserves opbouwen voor nieuw blad te ontwikkelen met als gevolg dat ze verder verzwakken, wegkwijnen of helemaal uitdrogen of dood gaan. Een reus van een boom heeft in de zomer wel 1000 liter per dag nodig. Een volwassen populier zelfs 1500 liter. Dat is weer is wat anders dan de 2 liter die wij per dag nodig hebben aan water. De vruchten En bladeren kosten Bij een aanhoudende droogte of lage grondwaterstand, te veel water en energie. Door de bladeren vindt tenslotte de verdamping plaats. Dit is ook de reden waarom bomen en struiken hun blad in de herfst laten vallen. Als het water in de grond bevroren raakt of de bladeren bevriezen, kan een boom geen water opnemen door de wortels. Wel kan hij water door het blad verdampen en zo afsterven door uitdroging. Wordt het blad geel of bruin, dan kan de boom nog wel in leven zijn. De boom stoot blad af om te overleven en is in ruststand. Controleer na enkele weken of de tak nog in leven is. Krab met uw nagel de tak een beetje aan. Tref je dan een wit-groene onderlaag aan, dan leeft de boom nog. Is het hout droog en breekt het gemakkelijk door midden dan is hij dood. Vaak herstelt de boom weer als er voldoende water wordt gegeven.

Aanplanten Van nieuwe bomen Let erop dat de grond niet te nat of te droog is. Vooral bij nieuwbouw huizen geeft dit vaak problemen. Om het vochtgehalte van de grond te controleren kun je bij met een grondboor een gat boren van ca. 50 cm diep. Neem de onderste grond uit de boor en knijp erin. Als er net geen water uitsijpelt, is de grond nat genoeg. Loopt het zand uit je hand als een zoutvaatje dan is het te droog. Ook harde klei die droog aanvoelt, is een teken dat de grond te droog is. Dit is belangrijk om te weten, daar een boom die ca. drie dagen te nat staat, al het loodje kan leggen. Bomen die te droog staan krijgen eerst slap blad, bruine randen en vervolgens verdorde (gele/ groene) bruine bladeren. Op iedere plek in de tuin kan het vochtgehalte verschillen. In het voorjaar komen planten of nieuwe aanplant van bomen nogal eens te droog te staan door de zon en schrale wind. Let in deze tijd van het jaar extra goed op, want binnen een week kan de grond zo opdrogen dat er watergegeven moet worden! De voorjaarsvakantie is vaak een beruchte periode. Tot drie jaar na het planten hebben planten bijzondere aandacht nodig.

Het neerslagtekort in Nederland in 2020 is 251 millimeter. Daarmee behoort 2020 tot één van de droogste jaren ooit. Het neerslagtekort is hoger dan 5 procent van de droogste jaren, sinds het begin van de metingen. In 1976 beleefde Nederland zijn droogste jaar met een neerslagtekort van 361 millimeter.

Gerelateerde artikelen