De nieuwe schijf van vijf

Digiqole ad
De nieuwe schijf van vijf

Onlangs lanceerden het Voeding Centrum de nieuwe Schijf van Vijf. We hebben wederom gekozen voor een rond voorlichtingsmodel met 5 vakken, maar er is ook veel veranderd. Zowel het beeldmerk, de adviezen, de informatie voor consumenten en professionals als onze tools. De opvallendste verschuivingen op een rij.

Groente

De aanbeveling voor groente is omhoog gegaan van 200 gram naar 250 gram naar dag, en er zijn nieuwe adviezen voor wekelijks een portie peulvruchten en dagelijks een handje noten. Bewerkt vlees staat niet langer in de Schijf van Vijf en het ideale menu bestaat uit een afwisseling van vlees, vis, peulvruchten, noten en ei. 3 koppen groene of zwarte thee per dag bevordert de gezondheid.

Veel groente en fruit

– Vooral volkoren, zoals volkorenbrood, volkoren pasta en couscous en zilvervliesrijst
– Minder vlees en meer plantaardig. Varieer met vis, peulvruchten, noten, eieren en – Vegetarische producten
– Genoeg zuivel, zoals melk, yoghurt en kaas
– Een handje ongezouten noten
– Zachte of vloeibare smeer- en bereidingsvetten
– Voldoende vocht, zoals kraanwater, thee en koffie
– Buiten de Schijf van Vijf: niet te veel en niet te vaak

Kleine porties

Niet te veel zout, suiker en verzadigd vet. Nieuwste wetenschappelijke onderbouwing
De wetenschap achter de Schijf van Vijf is voortdurend in ontwikkeling, ook in de afgelopen jaren hebben we onze adviezen regelmatig bijgesteld. In 2015 bracht de Gezondheidsraad de Richtlijnen Goede Voeding 2015 uit. Deze vertegenwoordigen de huidige wetenschappelijke consensus op het gebied van voeding en gezondheid in Nederland. Dit vormt de basis voor de nieuwe Richtlijnen Schijf van Vijf, samen met bestaande normen voor voedingsstoffen. Er is in Nederland geen ander voorlichtingsmodel zo uitvoerig onderbouwd.

Niet meer in de Schijf van Vijf

Voorheen stonden productgroepen in zijn geheel in de Schijf van Vijf: alle groente en fruit, alle zuivel, alle graanproducten, al het vlees en alle vetten. Deze waren ingedeeld in voorkeurs-, middenweg- en uitzonderingsproducten. In de nieuwe Schijf van Vijf staan alleen producten die de meeste gezondheidswinst opleveren. Producten zoals bewerkt vlees, groente waaraan zout is toegevoegd, gezoete zuivel en harde vetten zijn hiermee dus verdwenen uit de Schijf van Vijf. Dit versterkt de boodschap dat het producten zijn waarvan we aanraden om ze niet te veel en te vaak te eten, zoals ook koek, snoep en hartige snacks.

Herkenbaar voor alle Nederlanders

Voeding is heel persoonlijk. Daarom houden we zoveel mogelijk rekening met leeftijd, geslacht, eetgedrag, persoonlijke voorkeuren en de praktische toepassing van de adviezen. De weergave van de producten in de Schijf van Vijf is meer symbolisch geworden. Zo kan iedereen zijn eigen favoriete producten herkennen. Op onze website staan bovendien volop voorbeeldmenu’s en recepten die passen bij allerlei verschillende bevolkingsgroepen en smaakvoorkeuren. Bekijk de voorbeeldmenu’s

Meer nadruk op producten, minder op voedingsstoffen

In de laatst verschenen Richtlijnen Goede Voeding legde de Gezondheidsraad meer de nadruk op productgroepen dan op voedingsstoffen. Zij keken voor deze update niet naar losse vitamines en mineralen, maar onderzochten wat de invloed van bijvoorbeeld brood, noten, zuivel, thee en groente en fruit is op onze gezondheid. De producten die hier gunstig naar voren kwamen verdienen zonder meer een plek in de Schijf van Vijf.

Niet meer bewerkt dan nodig

Ons voedsel is nooit helemaal onbewerkt: kraanwater wordt gezuiverd, groente ingevroren, granen tot meel gemaald en melk gepasteuriseerd. Maar sommige producten zijn sterk bewerkt en bevatten per portie veel calorieën, suiker, verzadigd vet en zout, en bevatten maar weinig vitamines, mineralen en vezels. Wie eet volgens de Schijf van Vijf eet vooral producten die niet meer bewerkt zijn dan nodig.

Aandacht voor gedrag en omgeving

Voeding is meer dan een optelsom van nutriënten. De meeste mensen weten wel dat het verstandig is om gezond te eten, maar de omgeving maakt het ons niet altijd even makkelijk. Eten is een sociale activiteit en je eetkeuzes worden dan ook (onbewust) meebepaald door het aanbod van eten in de omgeving en de mensen om je heen. Bij de nieuwe Schijf van Vijf bieden we uiteenlopende handvatten waarmee mensen invloed van de omgeving kunnen herkennen en stapsgewijs op hun eigen manier aan de slag kunnen.

Nieuwe tools en handvatten

Of iemand nou minder wil snoepen, wil weten wat goede voeding voor hem is, of wil leren koken, het Voedingscentrum biedt met de Schijf van Vijf een heel scala aan verschillende tools en handvatten.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Digiqole ad

Guido