Alles over de ekster; vijanden van de ekster?

Digiqole ad
De ekster

De ekster is door zijn typische zwart-witte verenkleed eenvoudig te herkennen. In de vlucht is de vogel duidelijk herkenbaar aan de fladderende vlucht en de lange, ruitvormige staart. Op de grond hipt de ekster rond, dit in tegenstelling tot de meeste andere kraaiachtigen die rondstappen. De ekster heeft de reputatie van rover van eieren en jonge vogels, iets wat vooral te danken is aan het feit dat de ekster in tegenstelling tot de meeste andere nestrovers vooral overdag actief is.

Intelligente vogels

Eksters zijn intelligente vogels met een fascinerende leefwijze, die hen helaas niet erg populair heeft gemaakt. Als echte opportunisten gaan ze te werk. Tot hun derde levensjaar leven eksters in ‘jeugdbendes’, een harde leerschool om de noodzakelijke ervaring op te doen die een ekster nodig heeft om jongen groot te kunnen brengen. Eksters eten wat ze maar kunnen vinden: het grootste deel van hun menu bestaat uit emelten, torretjes en kevers, regenwormen en menselijk afval als patat en brood. Vooral in het broedseizoen, wanneer de eksters zelf jongen hebben, vullen ze dit menu aan met eitjes en soms jonge vogels. Eksters staan er in de volksmond om bekend glimmende voorwerpen als sierraden en zilveren theelepeltjes te ‘stelen’ en naar het nest te brengen. Dit gedrag komt voort uit de onverzadigbare nieuwsgierigheid van eksters; alles dat er ‘anders’ uitziet, wordt onderzocht en eventueel begraven onder enkele bladeren voor later.

Habitats of leefomgeving

Eksters zijn alleseters. Zij komen voor in vele verschillende habitats en hebben, dus, een breed spectrum van mogelijke voedseltypes. Ze foerageren voornamelijk op de grond en eten ’s zomers vooral voedsel van dierlijke oorsprong, en dan vooral ongewervelde dieren (insecten e.d.). ’s Winters wordt dit aangevuld met plantaardige bestanddelen. Daarnaast zijn het ook aaseters.

Eksters hebben een reputatie als predator van eieren en jonge zangvogels en zij zouden een negatieve invloed hebben op de aantallen zangvogels. Onderzoek heeft echter uitgewezen dat deze maar een zeer klein bestanddeel van zijn voedsel uitmaken en de zangvogelstand totaal niet te lijden heeft. Zo is wel bewezen dat de huiskatten de vogelpopulatie kunnen terugbrengen.

Wat zijn de vijanden van de ekster?

Eksters hebben vele vijanden! De belangrijkste natuurlijke vijanden zijn de Havik en de Sperwer die zowel volwassen als jonge vogels kunnen slaan. De Buizerd heeft het voornamelijk voorzien op jonge vogels omdat hij voor de volwassen exemplaren niet wendbaar genoeg is.

Vossen en (verwilderde) katten zijn eveneens een gevaar voor jonge eksters. Eekhoorns lusten, als ze de kans krijgen, graag een ekstereitje. Zwarte kraaien eten zowel de eieren als de jongen. Bovendien pikken ze graag eksternesten in.Als gevolg van de vele misverstanden en vooroordelen die er over eksters bestaan is de mens eigenlijk wel de grootste vijand!

Hebben eksters een negatieve invloed?

In het broedseizoen willen ze nog wel eens eieren en jongen van andere zangvogels aan hun jongen voeren. Uit geen enkel wetenschappelijk onderzoek is echter gebleken, dat (zang-)vogelpopulaties achteruit zijn gegaan door eksterpredatie. Integendeel: uit onderzoek in Engeland is gebleken, dat het aantal jonge én volwassen zangvogels dat door rondstruinende katten wordt gegeten, vele malen groter is! En bij de ontwikkeling van het Lauwersmeer tot natuurgebied, was de toename van de zangvogelpopulatie procentueel zelfs groter dan de toename van de eksterpopulatie.

Nuttige vogels

In de 17e eeuw betekende een ekster op het erf geluk. Ze zijn nuttig voor de boeren omdat ze veel insecten, slaken en wormen eten, zelfs ratten en muizen. Het is zelfs een van de zeldzame kleine vogels die adders aanvalt en doodt. Maar .. ze lusten ook eieren en jonge vogeltjes, Vroeger waren eksers daarom meer geliefd dan tegenwoordig. Van oorsprong waren het eigenlijk geen stads bewoners. Het was een graag geziene gast. Hij hoorde bij het boerenerf, zoals kat en hond. Ving muizen en insekten en at ook de gemorste graankorrels zoals alle boerenvogels. Ze zijn verdreven door de nieuwe landbouw methodes en omdat de kraaien mede daardoor hun plaats innamen. De eksters vluchtten naar de rand van de steden. Iedereen klaagt over eksters. Er zijn er teveel, ze roven nesten leeg en krijgen er de schuld van dat er minder zangvogels te horen zijn.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Pixabay

Digiqole ad

Guido